و راوندى در راحة الصدور ، داستانهايى مشابه يكديگر در تاريخ پيدايش شراب نوشتهاند
ميگسارى در حد اعتدال ، در مذهب موسى و مسيح تجويز شده است ؛ ولى در دين اسلام حرام است . شجاع نويسندهء كتاب انيس الناس به سابقهء تاريخى تحريم شراب اشاره مىكند و مىنويسد : « عمر خطاب . . . و جمعى از صحابه گفتند يا رسول اللّه خمر وقتى مزيل عقل و مضيع مال است ، حكم كن و فتوى ده ما را در شأن او ، پس اين آيه نازل شد . . .
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ »
يعنى : سئوال مىكنند از تو اى محمد از شراب و قمار ، جواب ده ايشان را كه درين دو چيز گناه بزرگ است و فوايدى نيز دارد . . . سپس در نتيجهء مفاسد و عوارض گوناگون آن به نحوى جدى شراب تحريم گرديد :
« إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ ، مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ . . . »
به اين ترتيب بهطور قطع خمر و انواع قمار عملى شيطانى خوانده شد و تحريم گرديد . . . » « 1 » و امروز شيعيان واقعى به پيروى از نص قرآن از شرب خمر خوددارى مىكنند .
ميگسارى در نظر فقهاى سنىمذهب
در ميان فقهاى سنىمذهب در مسأله شراب « نبيذ » وحدت نظر و هم - آهنگى وجود نداشت : ابن ابى ليلى ، شراب را حرام مىدانست ؛ درحاليكه ابن مسعود و ابو حنيفه خوردن شراب را مباح مىشمردند ، شاعر عرب مىگويد : « كه مىتواند آب باران را كه با آب خوشههاى انگور در جوف خمره آميخته شده است حرام كند ؟ من از فزونى روايات و سختگيرى راويان متنفرم و از عقيدهء ابن مسعود خرسندم . » - احمد امين مصرى مىنويسد : « چون بسيارى از فقها نبيذ را مباح مىدانستند ، اهل عراق به اباحهء نبيذ ( يعنى مباح بودن شراب ) اشتهار پيدا كردند . . . » « 2 »
نظرياتى چند در پيرامون شراب و عوارض آن
در ميان پزشكان و علما و اهل ادب و سياستمداران ، عدهيى از زيانها و عوارض ناگوار شراب سخن گفته و مخصوصا به عناصر منحرف تأكيد كردهاند ، كه هرگز نبايد راه ميگسارى در پيش گيرند چه با اين عمل نامشروع ، تيشه به ريشهء حيات فردى و اجتماعى خود مىزنند .
زكرياى رازى ، در فصل چهارم از كتاب الطب الروحانى خود به خطرات ميگسارى و عوارض زيانبخش آن اشاره مىكند : « اعتياد به شرابخوارى و پياپى مست شدن يكى از عوارض بدى است كه مبتلاى به آن را به بدبختيها و بلاها و بيماريهاى گوناگون گرفتار مىكند . . . افراط در شرابخوارى آدمى را در معرض سكته و اختناق و پرشدن بطن قلب كه سبب مرگ ناگهانى مىشود و پاره شدن شريانهاى دماغ و سكندرى خوردن و در چاه و چاله
هامش
( 1 ) - شجاع . انيس الناس ، به كوشش ايرج افشار ، ص 195 به بعد .
( 2 ) - احمد امين ، پرتو اسلام ، ج 2 ، ص 170 .