فصل اول اخلاق و رسوم اجتماعى
« قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُروا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ »
« 1 » آل عمران ( 3 ) آيهء 137
بعقيده جامعهشناسان ، اخلاق و عادات و رسوم جوامع بشرى مانند ديگر پديدههاى آن با شرايط و اوضاع اقتصادى ، در ادوار مختلف تاريخى تغيير كرده است يعنى با دگرگون شدن زيربناى جامعه و استقرار طرز توليد جديد ، روبناى آن يعنى روابط توليدى اخلاق و عادات و قوانين و نظامات مدنى و اجتماعى نيز دستخوش تغيير و تحول مىشود . - بنابراين بر خلاف عقيدهء محققان و جامعهشناسان قديم كه اخلاق و رسوم اجتماعى را يك پديدهء مطلق ، ابدى و تغييرناپذير ، و كاملا مستقل از شرايط مادى زندگى بشر مىدانستند ، دانشمندان و محققان جديد عقيده دارند كه با تكامل تاريخى اجتماع بشرى ، تئوريهاى اخلاقى و عادات و رسوم نيز دگرگون مىشود - در دوران بردگى اخلاق و رسوم و قواعد اخلاقى عصر بردگى حكومت مىكرد و ارسطو بزرگترين متفكر دنياى قديم ، چون وابسته به طبقهء فرمانروا بود نظام بردگى و راه و رسم ظالمانهء آن را طبيعى و عادى مىشمرد .
ارسطو مىگفت : غلام ابزار جاندارى است كه براى به حركت انداختن ابزار بيجان لازم است . بعقيدهء او وجود بردگان ، براى رفع نيازمنديهاى مردم آزاد ضرورى است . غلام از روز
هامش
( 1 ) . يعنى پيش از شما سنتها و عاداتى بين مردم بوده است ، پس در زمين و آثار آن سير و سياحت كنيد و ببينيد پايان كار كسانى كه حقايق را منكر شدند چگونه بوده است .