تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 787

مساهمون:

ص٧٨٧
سركردگى امراء و شاهزادگان به ترتيب از برابر سلطان گذشتند : « مراسم سان و رژه سپاهيان سلطان خليل در فارس از بسيارى جهات مانند سان سپاهيان در برابر اوزون حسن بزرگترين شهريار سلسله آق‌قويونلوست ، در جريان اين تظاهرات نيز 1 ) ساغ 2 ) سول و در مرحله سوم منقلا با واحدهاى تابع خود يعنى پوشن‌دار ، تركش‌بند و قلغچى از برابر حكمران فارس عبور كردند : 4 ) ايناقان و خواص : جمعا 6714 نفر ، شامل 3716 نفر دليران جنگى از آن جمله 583 پوشن‌پوش و 2928 تركش‌بند ، به اتفاق 10 شخصيت دربارى . 5 ) روحانيان و علما ، به همراهى 1078 تركش‌بند و قلغچى و پوشن‌پوش و 360 نفر نويسندگان و اهل قلم . 6 ) نوكران خاصه : جمعا 3230 نفر ، شامل 810 پوشن‌دار و 160 تركش‌بند و 188 نفر يساول و 244 نفر بكاولان و 86 نفر قوشچى و 26 نفر پارسچى و 388 نفر پياده و 184 نفر غزيان و 50 نفر نقاره‌چى و 34 نفر ركابدار و 37 نفر يامچى و 26 نفر مشعله‌دار و 26 نفر فيوج و 72 عملهء مطبخ و 110 فراش و 188 ملازمان طويله و 46 نفر شبان و شيربان و 58 نفر عملهء كتاب‌خانهء همايون و 98 نفر اهل طرب و 56 نفر جارچى و توقچى و 86 نفر صناع و 36 اياغچى و 340 نفر از امراء كرد و 350 نفر قايدان سول و 494 نفر مستحفظ قلاع و شوارع . در روز سوم همهء كسانى كه نام برديم ، در صحراى نزديك بند امير دايره‌وار ايستادند و سلطان خليل از آنان سان ديد . به‌طورى كه از رسالهء دوانى برمىآيد ، در اين سان اول شاهزادگان و امراى لشكرى و كشورى قرار داشتند ، دوم امرا كه بعضى را امير اعظم و بعضى ديگر را امير مىخواندند ، سوم تواچيان يا افسران ستاد مركزى كه مسئول نظم امور بودند ، چهارم افراد سپاهى كه بر پوشن‌پوش و تركش‌بند و قلغچى تقسيم گرديده‌اند . پنجم ايناقان يا مصاحبان شاهزادگان و نوكران خاصه يا گارد اختصاصى . ششم غيرنظاميان شامل صدر يا روحانى بزرگ و وزير كه احتمالا تمام امور مدنى و ايالتى را اداره مىكرد . صاحب ديوان كه مسئول مالياتها بود و عنوان خواجه ، داشته است ، طبيب شاهزادگان كه عنوان مولانا داشته و نام وى بعد از صدر ذكر شده است . مهردار كه جزو ملازمان نزديك بوده است . يساول و بكاول كه اولى شغلش پرده‌دارى و حاجبى و دومى چاشتىگير يا چشنده بود . و بقيهء مشاغل ، مانند عملهء طرب و منشيان و خدمتكاران و شبانان و شيربانان كه تعدادشان با مقام و منصب حاكم فرق مىكرده است . » « 1 »
هامش
( 1 ) . ب . مينورسكى ، امور نظامى و غيرنظامى فارس ، ترجمهء جوادى .
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 787 | مرتضى راوندى