فيأ
: الفَيْءُ و الفَيْئَةُ : بازگشت به حالتى پسنديده ، در آيات :
حَتَّى تَفِيءَ
إِلى أَمْرِ اللَّهِ ( 9 / حجرات ) .
فَإِنْ فاءَتْ
( 9 / حجرات ) .
فَإِنْ فاؤُ
( 226 / بقره ) .
و از اين واژه عبارت - فَاءَ الظلُّ - در معنى بازگشت سايه است .
الفَيْءُ - جز براى بازگشتن سايه گفته نميشود . در آيه :
يَتَفَيَّؤُا
ظِلالُهُ ( 47 / نحل ) .
و نيز گفتهاند - الفَيْءُ - غنيمتى است كه براى رسيدن به آن مشقتى در كار نباشد ، در آيات :
ما أَفاءَ
اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ ( 6 / حشر ) .
مِمَّا أَفاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ
( 50 / احزاب ) .
بعضى گفتهاند : اطلاق غنيمت به واژه فَيْء - در معنى سايه از اين جهت است كه آگاهى و تنبيهى است بر اينكه شريفترين اغراض دنيايى در حكم سايهاى است كه بر طرف و زايل مىشود و درمىگذرد .
شاعر گويد :
ارى المال أَفْيَاءَ الظّلالِ عشيّة
هامش
قال السلام عليكم » يعنى وقتى پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله به مدخل و آستانه بقيع رسيد بر آنها سلام كرد .
افواه المكان : مدخل هر مكان و هر جاى و اوايل آنجا .
ابو زيد انصارى مىگويد : فاها لقيك : يأس و نااميدى بر تو باد .
( تهذيب اللغه 6 / 452 ) .