قَدْ أَفْلَحَ
مَنْ تَزَكَّى ( 14 / اعلى ) .
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها
( 9 / شمس ) .
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ
( 1 / مؤمنون ) .
لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
( 189 / بقره ) ،
إِنَّهُ لا يُفْلِحُ
الْكافِرُونَ ( 117 / مؤمنون ) .
فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
( / 8 اعراف ) به رستگارى حقيقى اشاره شده است .
و در آيه :
وَ قَدْ أَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلى
( 64 / طه ) اين معنى صحيح است كه آنها قصد پيروزى دنيايى نموده و به مفهوم آيه نزديكتر است « 1 » .
غذاى سحرگاهان و شامگاهان نيز فلاح ناميده شده و اين معنى از عبارتى است كه در سحرگاه يا شامگاه مىگويند : حىّ على الفلاح كه اينچنين ناميده شده و اينكه در اذان - حى على الفلاح - مىگويند به اين معنى است كه بشتابيد بر رستگارى و فلاحى كه خداوند آن را براى انسانها در اقامه نماز قرار داده است و بر اين اساس گفت :
« حتّى خفنا أن يفوتنا الفَلَاحُ » .
يعنى آنگونه پيروزى بيابيم و دستيابى به چيزى پيدا كنيم كه با نماز خفتن براى ما قرار داده شده .
فلق
: الفَلَقُ : دو تكه شدن چيزى است با جدا شدن بعضى از آن از بعض ديگر .
هامش
( 1 ) سخن ساحران دربار فرعون است كه به يكديگر مىگويند : كسى كه آن روز برترى يابد پيروز است ، كه مسلما قصدشان غلبه در افسونگرى بر حضرت موسى است نه اينكه در آغاز به رستگارى و فلاح آخرت معتقد بودهاند . ولى همين ساحران با ديدن آيات الهى به سجده حق درآمدند و بدون ترس از فرعون اظهار ايمان نمودند .