تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكبرنامه ( تاريخ گوركانيان هند ) ( فارسي ) — صفحة مقدمه 54

مساهمون:

صمقدمه ٥٤

ارزش تاريخى اكبرنامه

به طورى كه قبلًا گفته شد اكبرنامهء شيخ ابو الفضل يكى از مهمترين منابع تاريخى دورهء سلاطين گوركانى هند ، و به موازات آن يكى از مآخذ مهمّى است كه در نگرش مجدّد به تأليف تاريخ دورهء صفوى حايز اهمّيت است . وى در اكبرنامه علاوه بر پرداختن به شرح وقايع و رخدادهاى تاريخى دوران سه نفر از پادشاهان اوليهء اين دودمان ، عنايت خاصى به مسائل جنبى دارد كه تا آن زمان پرداختن به آن رسم نبوده است . مؤلّف در مورد شرح‌حال رجالى كه در اين دوران به نحوى از انحا از ايران روگردان شده و به هندوستان آمده‌اند ، مطالب جالبى ارائه مىدهد . از جمله در مورد محمّد امين ، از قريهء اقداى يزد . و نيز ضمن شرح وقايع 983 ق ( سال 6 الهى ) ماجراى به حضور رسيدن حكيم ابو الفتح ، حكيم همام و حكيم نور الدّين ، پسران مولانا عبد الرزاق گيلانى - كه « . . . از حقيقت‌اندوزى و راست‌كيشى در شكنجهء بند قالب تهى كرد . . . » - به‌طور كامل در اختيار خواننده قرار مىگيرد . از ويژگيهاى ديگر اين كتاب ، اطلاعات ذيقيمتى است در مورد ولايات هندوستان ، افغانستان و ماوراء النهر و غيره كه اين اثر را به صورت يكى از منابع مهمّ جغرافياى تاريخى درمىآورد ، از جمله ضمن شرح ترجمهء حال عمر شيخ ميرزا ، پسر چهارم سلطان ابو سعيد ميرزا ( فصل 62 ) ، اطّلاعات دقيق و مفيدى در مورد حدود و مشخصات فرغانه ارائه مىشود كه حايز اهميّت است . و نيز ضمن تشريح وقايع 1005 ق . ( سال 42 جلوس ) مطلب مفصّل و كاملى در مورد قوس قزح در اختيار خواننده قرار مىگيرد .