سپاه اتريش به فرماندهى اوژن دى ساووا [ 5 ] در محل پترواردين [ 6 ] درگرفت . سپاه تركان به سختى درهم شكست و صدر اعظم زخمى گران برداشت ( 5 ماه اوت 1716 ) و به همان زخم درگذشت . اتريشيان پس از اين پيروزى ، شهر تمسوار را محاصره و تصرف كردند . خليل پاشا صدر اعظم جديد به شتاب خود را به بلگراد رسانيد تا مگر در برابر دشمنان پايدارى كند ، ولى اتريشيان بلگراد را نيز تصرف كردند ( 19 اوت 1716 ) و دولت عثمانى بالاجبار به صلح گردن نهاد و روز 12 ژويه 1718 / 22 شعبان 1130 قراردادى بين دو دولت اتريش و عثمانى در محلى به نام پاساروويتس [ 8 ] بستهشد كه به همين نام شهرت يافت .
بر طبق قرارداد پاساروويتس ، قسمت وسيعى از متصرفات عثمانى من جمله ايالت تمسوار و شهر بلگراد و سرزمينهاى پهناورى از سربستان و رومانى به دولت اتريش تعلقگرفت و نواحى دالماسى به و نيز داده شد . براساس اين قرارداد ، دولت اتريش ، كه مايل به تجارت مستقيم با ايران بود ، دولت عثمانى را مجبور كرد كه به بازرگانان ايرانى اجازه دهد تا از طريق كشور عثمانى كالاهاى خود را به اتريش ببرند . چنين بود كه دولت عثمانى در اين مورد از دولت ايران خواست كه مراتب را به بازرگانان ايرانى اعلام نمايد . دولت روسيه نيز خواستار امتيازاتى شد . از جمله آزادى عبور بازرگانان روسى در ممالك عثمانى و اجازهء تجارت و خريد و فروش كالا با زوار بيت المقدس و ديگر اماكن متبركهء مسيحى . ضمنا دو شرط ديگر نيز مطرح شد . يكى آن كه نفوذ سلاطين لهستان بر اشراف آن كشور از نظر دولتين روس و عثمانى مردود شناخته شود و به عبارت سادهتر آن كه از سلاطين لهستان سلب قدرت گردد و ديگر آن كه اگر بعدها نيز در لهستان پادشاهى از طريق وراثت بر سركار آيد مورد حمايت دولتين قرار نگيرد . البته نظر پطر از گنجانيدن اين مواد در قرارداد جديد اين بود كه هرگونه ارتباط سياسى بين سلاطين لهستان و سلاطين عثمانى قطع گردد و متعاقب آن روابط دو كشور گسسته شود . يكى ديگر از مواد مهم قرارداد جديد اين بود كه به روسها اجازه داده مىشد كه در استانبول نمايندهء سياسى داشته باشند . البته اين حق را دولت روسيه در سال 1700 ميلادى به دست آورده بود ، ولى بعد از شكست پطر كبير در كنار رودخانهء پروت از دست داده بود . در هرحال ، روسيه همان حقوقى را كه فرانسه و انگلستان و اتريش حاصل كرده بودند كسب كرد و قرارداد جديد در 16 نوامبر 1720 / 1134 در قسطنطنيه به امضاء رسيد و اين معاهدهء صلح دائمى جانشين قرارداد ادرنه گرديد .
اسناد ومكاتبات سياسى ايران ( از سال 1105 تا 1135 ق ) ( فارسي ) — صفحة 133
مساهمون: عبد الحسين نوائى
ص١٣٣