« سلطان حسين ميرزا بامير عليشير نوشته در باب حج »
امير عليشير يكى از برجستهترين مردان عصر تيموريست كه مكتب ادبى و هنرى هرات را باوج عظمت خود رسانيد و هرات را مركز شعر و ادب و از طرفى سر منزل هنر موسيقى و نقاشى و تذهيب و خطاطى نمود .
وى در سال 844 در هرات متولد شده و پدرش كجكينه بهادر نام داشته و اجدادش در خدمت عمر شيخ بن تيمور بودهاند . دوران زندگانى وى چندان واقعهء مهم و غير عادى ندارد . چه وى در آن عصر پر اضطراب و متغير ، پاى در دامن قناعت كشيده بود و به همين جهت ، جريانات سياسى او را چندان پاپى نشد . با اينحال بايد به حملهء مسلحانهء او بهرات بهمراهى سلطان حسين كه بقتل يادگار محمد ميرزا منجر شده و همچنين دوران حكومت يكسالهء او در استراباد اشاره نمود . پس ازين دوران كوتاه وى بيشتر سمت مشاور و مرشد شاه را داشت كه از طفوليت با وى همدرس و همبازى بود . وى جزو دراويش نقشبنديه است و آثار خير بسيار از كاروانسرا و مدرسه و مسجد و صومعه و غير آن ازو باقى مانده كه تعداد آنها را 370 نوشتهاند . آثار و تأليفات ادبى و هنرى وى نيز فراوان است و گويا آخرين تأليف وى محاكمة اللغتين است در ترجيح لغت تركى به فارسى از لحاظ وسعت و اشتمال بر دقايق احساسات و عواطف . اين كتاب در 905 نوشته شده است .
وى ذو اللسانين بوده و هم به فارسى و هم بتركى شعر مىگفته ؛ اما شعر فارسى او چندان استحكام و ارزشى ندارد و بيشتر شهرت او بر اثر اشعار تركى است كه او را در رديف پايهگذاران ادب و شعر تركى قرار ميدهد .
و وى درين زبان ديوان غزلياتى دارد و پنج مثنوى در استقبال نظامى و امير خسرو و همچنين يك مثنوى موسوم بلسان الطير بتقليد از منطق الطير عطار . تخلص او در شعر فارسى ( ( فانى ) ) بوده و در تركى ( ( نوائى ) ) و به همين تخلص بيشتر شهرت