تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 597

مساهمون:

ص٥٩٧
ترياك جنس مرغوب 80 درصد شيره 9 - 10 درصد و جنسى كه به لندن و امريكا صادر مىكنند 12 درصد مرفين دارد .

گياه‌هاى طبى

در ميان ديگر محصولات نباتى ايران بايد گياه‌هاى طبى و رنگى را كه از اقسام متعدد آن نيز وجود دارد و همچنين چوب و تير و گل و ميوه را خاطرنشان كرد . كتيرا كه بوتهء كوتاه خاردارى است در نواحى كوهستانى از كرمان تا كرمانشاه فراوان است و صادر مىشود . بهترين نوع آن را به لندن و جنس نامرغوب را به روسيه مىبرند . صمغ عربى را از درخت سدر در جنوب نزديك شيراز بدست مىآورند اشق « 1 » و باريجه « 2 » ، سگبينج « 3 » در حوالى شيراز و در لارستان و اصفهان و خراسان چاوشير « 4 » و نزورت « 5 » و حنظل و محموده « 6 » نيز يافته مىشود . صمغ گرانبها ، اما بدبو بنام انقوزه از گياه صحرائى درحوالى بيرجند و طبس در خراسان و نقاط متعددى در بلوچستان ايران بدست مىآيد . برگ خشك و ساقه اين گياه را مىجوشانند و به مصرف طبى مىرسد . به صورت خشك از لحاظ ادويهء طبى مصرف دارد . پيرمردها آن را به عنوان تقويت نيروى مردى به كار مىبرند . بوتهء آن كوتاه و كم‌رشد است و به‌ندرت از هشت اينچ تا يك پا بلندتر مىشود . برگش مثل برگ چغندر هندى و كله‌اش شبيه گل كلم است ، اما ريشهء آن كه صمغ مىدهد بعضى اوقات به‌اندازهء ران پاى انسان درشت است . ساقه را قطعه‌قطعه مىكنند و گاهى چهارده بار در هرسال از آن استفاده مىشود و عصاره به مدت هشت ماه از بهار تا پائيز بدست مىآيد تا اينكه ريشه به كلى خشك مىشود ، هركس در بازار از كنار بار انقوزه عبور كرده باشد هرگز بوى بسيار زنندهء آن را فراموش نخواهد كرد . ظاهرا ايرانيان قدر نباتات طبى خود را نمىشناسند ، ولى از اقلام عمدهء صادراتى آنهاست . سوس « 7 » ( شيرين‌بيان ) هم همه‌جا در صحرا مىرويد .

گياه‌هاى مولد رنگ

تعداد نباتاتى كه رنگ‌هاى موردعلاقهء عام يا
هامش
( 1 ) -Gum Amoniac( 2 ) -Gyalbamun( 3 ) -Sagapenum( 4 ) -Opoponax( 5 ) -Sarcocola( 6 ) -Scammony( 7 ) -Liquorice
ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 597 | جورج ناتانيل كرزن / غلام على وحيد مازندرانى