كه از براي كسى فرستد استنباط مىتوان كرد ، ووجه استنباط از نوشته ظاهرست ، واستنباط از هديه باعتبار اينست كه اگر آن هديه در خور آن كس است كه از براي أو فرستاده ولايق اوست اين نشان عقل اوست ، واگر مناسب ولايق أو نيست اين نشان كم عقلي اوست ، وهمچنين از نظاير اين وجه .
4682
ثلاث هنّ المحرقات الموبقات ، فقر بعد غنىّ ، وذلّ بعد عزّ ، وفقد الاحبّة .
سه مصيبت است كه آنها سوزاننده هلاك كننده اند ، درويشى بعد از توانگرى ، وخوارى بعد از عزّت ، ونيافتن دوستان يعنى بسبب مرگ يا مانند آن .
4683
ثلاث يهددن « 1 » القوّى « 2 » ، فقد الاحبّة ، والفقر في الغربة ، ودوام الشدّة .
سه چيز است كه سست ميكند يا در هم مىشكند صاحب قوّت را ، نيافتن دوستان ، ودرويشى در غريبى ، ودايم بودن سختى ، يعنى سختى هر بلائي كه باشد مثل بيماريها وحبسها وخوفها .
4684
ثلاث يوجبن المحبّة ، حسن الخلق وحسن الرّفق والتّواضع .
هامش
( 1 ) در أقرب الموارد گفته : « هدّ البناء ( كنصر ) هدّا وهدودا هدمه شديدا وضعضعه وكسره بشدّة صوت ، هدّنى هذا الامر وهدّنى كنى إذا بلغ منك وكسرك كقوله :
على فاجع هدّ العشيرة فقده ، وهدّ الرجل ( كضرب وعلم ) هرم وهدّته المصيبة أوهنت ركنه » ودر منتهى الإرب گفته : « هدّ سخت ويرانكردن يقال : هدّته المصيبة أوهنت ركنه وشكستن ، هدود بالضمّ مثله » .
( 2 ) شارح ( ره ) « القوى » را بر وزن فعيل خوانده وصاحب قوت ترجمه كرده وصحيح « القوى » است بضم قاف وفتح واو كه جمع قوّت باشد .