پرش به محتوای اصلی

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحه 360

پدیدآورندگان:

ص۳۶۰
أموال ، وعاقبت انديشى كرد بگمان خود از براي فرزند .

2807

اين من كان منكم أطول اعمارا أو أعظم آثارا . كجايند آنانكه بودند از شما درازتر بحسب عمرها وبزرگتر بحسب اثرها .

2808

اين من كان اعدّ عديدا واكنف جنودا وأعظم آثارا . كجاست كسى كه آماده كرد عددي را ، ويارى كرد لشكرها را ، وبزرگ گردانيد اثرها را ، « آماده كرد عددي را » يعنى عددي از معاونان وسپاهيان را ، وممكن است كه معنى عبارت اين باشد كه : كجايند آنانكه بودند شمرده شونده‌تر بحسب عدد ، ويارى كننده‌تر بحسب لشكرها ، وبزرگتر بحسب أثرها يعنى عدد ايشان زيادتر بود چه هر چه عدد آن زيادتر باشد شمار آن بيشتر باشد ، ويارى كننده‌تر بودند بحسب لشكرها يعنى لشكرهاى ايشان يارى ايشان زيادة ميكرد از لشكرهاى ديگر « 1 » ، ودر بعضي نسخه‌ها « أكثف » بثاى سه نقطه است وبنا بر اين عبارت بر معنى دوّم محمول شود ومعنى « أكثف جنودا » اين است كه : وبسيار تريا گران‌تر وسنگين‌تر بحسب لشكر .

2809

اين الملوك والأكاسرة . كجايند پادشاهان وخسروان .

2810

اين بنوا الأصفر والفراعنة . كجايند أولاد اصفر كه پادشاهان روم بودند وجدّ ايشان اصفر بن روم بود ، وبعضي گفته‌اند كه لشكرى از حبشه غلبه كرد بر روميان وزنان ايشان آبستن شدند از ايشان وأولادي از ايشان بهم رسيد زرد رنگ وچون آن پادشاهان از آنها بودند باعتبار اين كه عامّهء أهل آن ديار چنين بودند ايشان را بنو أصفر مىگفتند ، وفرعونان كه پادشاهان مصر بودند .
پاورقی
( 1 ) از اينجا تا آخر عبارت فقط در نسخهء كتابخانهء مدرسهء سپهسالار است .