2820
اين تضلّ عقولكم وتزيغ نفوسكم أتستبدلون الكذب بالصّدق وتعتاضون الباطل بالحقّ .
كجا گمراه مىشود عقلهاى شما وميل ميكند نفسهاى شما ؟ آيا بدل مىكنيد دروغ را براستى وعوض مىگيريد باطل را از حق ؟ يعنى اختيار مىكنيد دروغ ودروغگو را بجاى راست وراستگو وباطل را بعوض حق .
2821
اين القلوب الّتى وهبت للّه وعوقدت على طاعة اللّه .
كجاست دلها كه بخشيده شدهاند از براي خدا ؟ وبسته شدهاند بر طاعت خدا ؟
مراد به « دل » عقل است يا عضو مخصوص بنا بر اين كه محلّ ادراك ودريافت باشد چنانكه مذهب متكلّمين است چنانكه قبل از اين مذكور شد « وبخشيده شدهاند از براي خدا » يعنى داده شدهاند بصاحبان آنها از براي اين كه بدارند ايشان را بر أطاعت خدا وفرمانبردارى آنچه فرموده باشد ، و « بسته شدهاند بر طاعت خدا » بمنزلهء تأكيد سابق است يعنى با آنها عهد وپيمان بسته شده كه أطاعت خدا نمايند يعنى صاحب خود را بر آن دارند چه هرگاه خلق ايشان از براي اين معنى شده باشد پس گويا با ايشان اين عهد وپيمان بسته شده ، ومراد باين استفهام توبيخ وسرزنش مخاطبين است باين كه دلهاى شما چنين نيست وآنچه غرض از آنهاست بعمل نمىآوريد ووفا بعهد وپيمان نمىكنيد وبر اين قياس در نظاير اين فقره .
2822
اين الّذين أخلصوا اعمالهم للّه وطهّروا قلوبهم بمواضع ذكر اللّه « 1 » .
كجايند آنانكه خالص گردانيدند كردارهاى خود را از براي خدا ؟ وپاك
هامش
( 1 ) در نسخهء كتابخانهء مدرسهء سپهسالار بجاى « ذكر اللّه » « نظر اللّه » ضبط شده وترجمهء آن هم اختلاف دارد زيرا كه در نسخهء سپهسالار اين طور ترجمه شده است :
« كجايند آنانكه خالص گردانيدند كردارهاى خود را از براي خدا ، وپاك ساختند دلهاى خود را از براي جايگاههاى نظر خدا ، يعنى پاك ساختند آنها را از انديشهها وفكرهاى بيحاصل از براي اين كه جايگاههاى نظر بسوى خدا باشد يعنى فكر وتأمل در معارف الهيّه ، يا اين كه پاك گردانيدند آنها را از صفات وملكات ذميمه از براي اين كه جايگاههاى نظر شفقت وعنايت حق تعالى باشد ، وبنا بر اين ظاهر اين است كه مراد به « دلها » نفوس باشد وبنا بر اوّل نيز احتمال آن دارد ، وممكن است نيز كه مراد عضو مخصوص باشد بنا بر اين كه محلّ فكر وادراك آن باشد چنانكه مذهب متكلّمين است » .