شود از شما پس أو حكيم است بنا بر اين باشد كه علم بفقه موقوف است بر معرفت بمعنى مذكور وممكن است كه مراد بمعرفت همان فقه در دين باشد وفقه در دين تفسير آن باشد وبنا بر اين مراد بفقه در دين دانائى در دين باشد كه شامل علم بأصول وفروع هر دو باشد ورئيس محدّثين محمّد بن بابويه رحمه اللّه در كتاب خصال از حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله روايت كرده كه سر حكمت ترس از خداست ودر خصال وكافى روايت شده كه آن حضرت صلّى اللّه عليه وآله روزى در بعضي سفرهاى خود بود كه ناگاه برخوردند به آن حضرت سواري چند پس گفتند كه : السّلام عليك يا رسول اللّه ، پس آن حضرت التفات فرمود بسوى ايشان وفرمود كه : چه كسانيد شما ؟ - گفتند : مؤمنائيم ، فرمود كه : چيست حقيقت ايمان شما ؟ - گفتند : رضا بقضاى خدا وتسليم فرمان أو وتفويض بسوى خدا ، پس آن حضرت فرمود : علماء حكماء يعنى جمعى كه بر اين صفات باشند علماى حكماىاند وممكن است كه اين كلام را آن حضرت صلّى اللّه عليه وآله بديگران فرموده باشد ومراد اين باشد كه اين سواران علماى حكماىاند بنا بر آن كه صدق ايشان را مىدانسته بعد از آن باز بايشان التفات كرده باشد وفرموده باشد كه پس اگر راست گويايند ، تا آخر واين منافاة ندارد با اين كه صدق ايشان را در واقع مىدانسته باشد چنانكه مخفى نيست كه علماى حكمايند كه نزديك باشند كه بوده باشند بسبب حكمت پيغمبران پس اگر راست گويانيد پس بنا مكنيد آنچه را نمى نشينيد ، وجمع مكنيد آنچه را نمىخوريد ، وبترسيد از عذابي كه بسوى أو بازگشت كنيد ودر تفسير مجمع البيان از حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه وآله روايت كرده كه فرموده كه : بدرستى كه خداى تعالى عطا كرده مرا قرآن وعطا كرده مرا از حكمت مثل قرآن ، ونيست خانه كه نباشد در آن چيزى از حكمت مگر اين كه بوده باشد خراب ، آگاه باشيد پس فقيه شويد وبياموزيد ومميريد جاهلان .
1279
الصّمت بغير تفكّر خرس .
خاموشى بىفكر كردنى گنگى است يعنى بمنزله آنست خاموشئى كه مستحسن