1277
العلم رشد لمن عمل به .
علم رشدى است از براي كسى كه عمل كند بآن و « رشد » بمعنى استقامت بر راه حقّ است وتصلّب در آن .
1278
الفكر في غير الحكمة هوس .
فكر كردن در غير حكمت هوسى است و « هوس » چنانكه أهل لغت گفتهاند پاره است ونوعي است از جنون وشايع شده استعمال آن در خواهشهاى پوچ بيحاصل ، ومراد به « حكمت » حكمتى است كه مذكور شد در آية كريمه
يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً
مىبخشد خدا حكمت را بهر كه مىخواهد وهر كه بخشيده شود أو را حكمت پس بتحقيق كه بخشيده شده است أو را خيرى بسيار يعنى هر خيرى بسيار چنانكه مفسّران گفتهاند ومفسّران « حكمت » را در اينجا تفسير كردهاند بتحقيق علم ومحكم كردن عمل يعنى تحقيق علوم دينيّه كه دانستن آنها در دين در كار باشد ومحكم كردن عمل به آن چه از آنها متعلّق بعمل باشد مثل علم فقه وقريب است باين آنچه روايت شده از حضرت امام جعفر صادق صلوات اللّه عليه كه در تفسير اين آية فرموده كه « حكمت طاعت خدا ومعرفت امام است » ودر حديث ديگرست از آن حضرت صلوات اللّه وسلامه عليه كه « معرفت امام است واجتناب كبائرى كه واجب كرده است خدا بر آنها آتش را » ودر حديث ديگر كه « معرفت وفقه در دين است پس هر كه فقيه شود از شما پس أو حكيم است ونيست احدى كه بميرد از مؤمنين دوستتر بسوى شيطان از فقيهى » .
وپوشيده نيست كه مراد بمعرفت در اين حديث شريف ممكن است كه معرفت مبدأ ومعاد باشد ومراد بفقه علم باحكام باشد وقول آن حضرت ( ع ) كه هر كه فقيه