620
العلم أعظم كنز .
دانش بزرگترين گنجى است ، زيرا كه گنجى است كه بخرج كردن تمام نشود ، بلكه اگر زياد نشود نقصان نپذيرد وبغير از آن گنجى چنين نتوان يافت .
621
الاخلاص أعلى فوز .
اخلاص با خداى عزّ وجلّ برترين فيروزيست ، زيرا كه فيروزيست بسعادت دنيوي واخروى ، وكدام فيروزى بآن رسد ؟ !
622
المعصية تفريط العجزة .
« 1 » نافرمانى تقصير ناتوانان است ، يعنى تقصيريست از جمعى كه نتوانند نفوس خود را آرام كرد وبر طاعت داشت ، وغرض تعيير وسرزنش عاصيان است باين كه چرا اين قدر عاجز وناتوان باشند .
623
المكر شيمة المردة .
مكر وحيله خصلت سركشان است ، چه غالب اين است كه كسى را كه سر - كشى در طبع باشد از براي تحصيل تسلّط ورياستى بمكرها وحيلهها متوسّل شود ، وغير ايشان كم بفكر مكر وحيله افتند .
وممكن است كه مراد سركشان از أطاعت حق تعالى باشد وبنا بر اين ظاهر است كه « مكر » مخصوص ايشان است زيرا كه كسى كه بهيچ وجه سركشى از أطاعت حق تعالى نكند مكر وحيله نكند چه مكر وحيله چارهايست كه از براي اثبات خلاف حقّى كنند پس كسى كه خلاف حقّ نكند مكر وحيله نخواهد كرد .
هامش
( 1 ) در چاپ دمشق مطابق قرائت متن است وسيد محمد جمال الدين قاسمى دمشقي در ذيل صفحه 22 گفته : « يريد بالعجزة من ليس لهم همة عالية » ودر چاپ صيدا بجاى العجزة : » « الفجرة » ( بفاء وراء مهمله كه جمع فاجر باشد ) ذكر شده است ومطابق قرائت متن است اين گفتار سعدى :« لاف سر پنجگى ودعوى مردى بگذار * عاجز نفس فرومايه چه مردى چه زنى »