اعجاز قرآن در فصاحت و نظم با هم
( 2 ) مىگويند : آنچه دلالت مىكند كه منظور از معارضه خواستن ، هم در فصاحت و هم در نظم بوده ، اين است كه ما مىبينيم پيامبر آنان را مطلقا به معارضه خواست و استثنا و تخصيصى نزد ، پس از جانب خداوند متعال فرمود : قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً « 2 » . و همچنين خداوند متعال فرمود : وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ « 3 » . و مردم از آن حضرت نپرسيدند : آيا منظور پيامبر از معارضه خواستن فقط در فصاحت است يا در نظم تنها يا در هر دو و يا در غير اين دو مىباشد ؟ پس آنچه درك مىشد گفت و ترديدى هم نبود ؛ زيرا اگر آنان شك مىكردند ، مىپرسيدند ولى اين كار را نكردند مگر اينكه آنان معارضه داشتند و ميانشان معروف بود . قبلا فهميديم كه عربها با هر فنّى ، با همان فن معارضه مىكردند ، از اين رو هيچ وقت « شاعر » با « خطيبى » كه نمىتوانست در مقابل شعر او شعر بگويد ، معارضه نمىكرد و نه خطيب با شاعر . و هر كس با نظير و مانند خويش معارضه مىكرد و معارضهكننده هم قانع نمىشد مگر اينكه مثل و مقابلش را بياورد ؛ مانند معارضهء جرير با فرزدق و جرير با اخطل ، وقتى كه اين عادتشان بود ، بايد همانطور معارضه مىكردند .