آن مخصوص خود ميّت است نه ورثهء او ، راوى گفت : عرضكردم : فرق ما بين اين دو چيست ؟ امام فرمود : جنين امرى است آينده و مورد اميد بهره است ، ولى ميّت گذشته و بهره اش نيز رفته ، و چون پس از مردن او اعضايش را ببرند ديهء آن از آن خود او خواهد گشت نه ديگرى ، براى او با آن حجّ بجاى آرند ، يا كارهاى خير ديگر از قبيل صدقه و امثال آن ، عرضكردم : اگر كسى براى حفر چاله اى كه ميّت را در آن بشويد بر او وارد شد ، و هنگام حفر سرش گيج رفت و خود در آن گودال افتاد و بيل در دست او بچرخيد و بر ميّت خورد و شكمش را دريد ، چه چيز بر او باشد ؟ امام فرمود : اگر چنين گردد پس اين جنايت از روى عمد نبوده و خطاست و جز اين نيست كه بر او آزاد كردن يك بنده كفّاره است ، يا روزه گرفتن دو ماه پى در پى ، يا دادن صدقه به شصت مسكين بهر كدام يك مدّ به مدّ رسول خدا صلَّى الله عليه و آله .
5356 - و در كتاب نوادر محمّد بن أبى عمير است كه امام صادق عليه السّلام فرمود : بريدن سر مرده جرمش يا كيفرش سختتر است از بريدن سر شخص زنده .
5357 - و در روايت عبد الله بن مسكان از امام صادق عليه السّلام آمده است :
در مورد مرديكه سر مرده اى را جدا كرده بود ، فرمود : بر او دادن ديهء واجب است ، زيرا
من لا يحضره الفقيه ( فارسي ) — صفحة 553
مساهمون: الشيخ الصدوق
ص٥٥٣