شدهاند ، اگر به كسى آسيبى رسانند صاحبانشان ضامن آن نيستند .
5351 - و در روايت سكونى از امام صادق عليه السّلام آمده است كه فرمود :
امير مؤمنان عليه السّلام كسى را كه از جلو حيوان افسار او را مىكشد ، و آنكه از پشت آن را ميراند ، و آن كس كه سوار بر آنست همه را ضامن ميدانست .
شرح : « خبر تمامش ذكر نشده است تا معنايش واضح باشد ، و در كافى ذيلى دارد كه امام ميفرمايد : « ما أصاب الرّجل فعلى السّائق ، و ما أصاب اليد فعلى القائد و الرّاكب » ( آنچه باسم پا آسيب رسانيد با شخصى است كه آن را از پشت ميراند ، و آنچه باسم دست آسيب رسانيد غرامتش با كسى است كه از جلو حيوان را مىكشد و آن كس كه سوار بر آنست ) و اين تقطيع و حذف از موارديست كه مخلّ بمعنى است » .
5352 - و امير المؤمنين عليه السّلام در مورد چهار پائى كه دو تن بر آن سوار بودند ، و آن حيوان مردى را زير پا گرفت و كشت يا مجروح كرد ، هر دو را ضامن دانست و حكم فرمود غرامت را بشركت هر دو با هم مساوى بپردازند .
5353 - و در روايت غياث بن ابراهيم آمده است كه جعفر بن محمّد از پدرش عليهما السّلام روايت كرده كه امير مؤمنان عليه السّلام هر گاه چهار پا با دست كسى را لگد ميكرد ، صاحب آن را ضامن ميدانست ، و اگر باسم پا بر كسى ميزد ، نه . مگر اينكه كسى آن حيوان را بزند و آن با لگد ، ديگرى را صدمه و آسيب رساند .
شرح : « مستثنى منقطع است ، و معنى جمله آنست كه در آن صورت ضارب را
من لا يحضره الفقيه ( فارسي ) — صفحة 551
مساهمون: الشيخ الصدوق
ص٥٥١