ساخته مىشود اگر كسى از روى آن سقوط كند سازنده هاى آن ضامن هستند ؟
فرمود ؟ نه .
شرح : « زيرا آنان كار نيك كردهاند و خداوند مىفرمايد بر نيكوكاران راهى نيست * ( ما عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيلٍ ) * .
5343 - و رسول خدا صلَّى الله عليه و آله فرمودهاند : هر كس در راه عبور مردم مسلمان ناودانى بنهد ، يا كنيف و يا مستراحى احداث كند ، يا ميخى بكوبد ، يا حيوانى را ببندد ، و يا چاهى را حفر كند ، و مسلمانى با يكى از اين چيزها برخورد كند و تلف شود وى ضامن است .
شرح : از فقهاى ما پاره اى گويند اگر ناودان ( مراد ناودانهاى افقى است نه لوله هاى عمودى ) بر سر فردى افتد صاحب آن ضامن جنايت است و به همين خبر تمسك كنند و پاره اى ضامن ندانند و گويند جواز اخراج ميزاب و ناودان اتّفاقى است و عمل و سيرهء مسلمين بر آن بوده و هست ، و چنانچه بيفتد و خسارتى ببار آرد مربوط به صاحبش نيست ، و خبر را توجيه يا طرح مىكنند ، و أمّا جواز منافى با ضمان نيست » .
5344 - عقبة بن خالد گويد : امام صادق عليه السّلام فرمود : از جمله احكامى كه رسول خدا صلَّى الله عليه و آله فرموده آنست كه معدن و چاه كهنه كه حفركنندهء معلومى ندارد ، و عجماء : حيوانات زبان بسته و رها شده كه صاحبى ندارند جبارند ، اگر موجب قتل كسى شدند ، خون بر باد رفته و هدر است و كسى ضامن نيست .
و مراد به عجماء چهارپايان اهلى هستند ، و جبار بمعنى هدر است كه كسى
من لا يحضره الفقيه ( فارسي ) — صفحة 548
مساهمون: الشيخ الصدوق
ص٥٤٨