دختر : يك صد تازيانه و نفى بلد تا يك سال ، و تبعيد از شهرى به شهر ديگر است ، و امير المؤمنين عليه السّلام دو تن را از كوفه به بصره تبعيد كرد .
شرح : « خبر دلالت دارد كه پيره مرد و پير زن اگر محصن باشند ، هم جلد است و هم رجم ، و فقهاى قديم اماميّه ، بكر آن كس را مىگفتند كه تزويج كرده ولى دخول نكرده باشد ، و امّا متأخّرين بكر آن را دانند كه غير محصن باشد » .
4998 - سليمان بن خالد گويد : به امام صادق عليه السّلام عرض كردم : آيا در قرآن رجم ذكر شده است ؟ فرمود : الشيخ و الشّيخة فارجموهما البتّة فإنّهما قضيا الشّهوة ( پير مرد و پير زن را رجم كنيد چرا كه زمان شهوتشان گذشته است ) .
شرح : « خبر از نظر سند صحيح است ، و مثل آن در كافى و تهذيب از عبد الله بن سنان نقل شده است ، ولى از نظر متن مورد بحث كه اكنون چنين آيه اى در قرآن نيست ، گويند : اين آيه بوده ولى تلاوتش منسوخ شده است ، و پارهء از علماء اهل سنّت گفتهاند از قلم كاتب وحى ساقط شده است ، بهر حال با اعتقاد مؤلَّف كه گويد : « آن قرآن كه جبرئيل بر پيغمبر صلَّى الله عليه و آله نازل كرد همين قرآن موجود در ميان مسلمين است ، نه يك حرف زياد و نه يك حرف كم « سازگار نيست ، و اين كلام نقل قول اماميّه است نه اجتهاد صدوق عليه الرّحمة ، بهر حال نسخ تلاوت آيه اگر بدستور رسول خدا ( ص ) بوده است بايد موجبى داشته باشد و إلَّا چگونه ميتوان گفت :
حكم آن باقيست ولى تلاوتش منسوخ است ، و اگر كسى را اندك ذوقى باشد خود مىداند كه جملهء « الشّيخ و الشّيخة فارجموهما البتّة فإنّهما قضيا الشّهوة » از نظر فصاحت همساز با آيات قرآن نيست ، و معلوم نيست امام عليه السّلام آن را از روى تقيّه فرموده يا نه ، زيرا از عمر بن الخطاب چنين مطلبى نقل شده است بخارى در الجامع
من لا يحضره الفقيه ( فارسي ) — صفحة 343
مساهمون: الشيخ الصدوق
ص٣٤٣