سعدى شيرازى ( 604 - 694 ه . ق . )
شيخ مشرف الدّين مصلح بن عبد اللّه سعدى شيرازى ، يكى از بزرگترين نويسندگان و شاعران ايران ، در شيراز به دنيا آمد . در كودكى پدر خود را از دست داد . در حدود پانزده سالگى شيراز را ترك گفت و براى كسب علوم و معارف به بغداد رفت و در مدرسهء نظاميهء آن جا به تحصيل پرداخت . پس از فراغ از تحصيل به شام ، دمشق ، حجاز و مكّه سفر كرد . بعدها در جنگهاى صليبى اسير شد و او را به كار گل گماشتند تا امير حلب وى را شناخت و او را بازخريد و دختر خود را به عقد او درآورد . اگر چه سعدى از تند خويى و بد رفتارى آن دختر آزردهخاطر مىگرديد .
پس از چهل سال سير و سياحت ، گشت و گذار ، فرا گرفتن علوم و ملاقات با دانشمندان و اهل حقّ ، به شيراز بازگشت . در آن هنگام ، اتابك ابو بكر بن سعد بن ابو بكر زنگى از اتابكان فارس ، در آن جا حكومت مىكرد . سعدى تخلّص خود را نيز از همين امير گرفته و به تشويق و حمايت او در شيراز اقامت گزيد و آنچه را كه آموخته و ديده بود ، به نظم و نثر نگاشته و به يادگار گذاشت .
در سال 656 ه . ؛ يك اثر بديع و عالى نثرى به نام گلستان در هشت باب تصنيف كرد كه عالىترين نمونهء نثر مسجّع است و در سال 655 ه بوستان را به نظم آورد كه در ده باب و حكايات و حكم و امثال ، در آن درج است .
علاوه بر اين دو اثر گرانبها ، غزليات نغز ، شيرين و روان فراوان سروده كه هر يك نمودارى از فصاحت و شيوايى و براعت او در سخنورى است و بيهوده نيست كه او را افصح المتكلّمين لقب دادهاند .
مجموعهء آثار سعدى به نام كلّيات سعدى شايد بيش از هر كتاب فارسى ديگر تاكنون استنساخ شده و به چاپ رسيده باشد . كليّاتش شامل : مجالس ، گلستان ، بوستان ، طيّبات ،