نسيم شمال ( اشرف الدين قزوينى ) ( ظاهرا 1287 - 1352 ه . ق . )
سيد اشرف الدين قزوينى معروف به « گيلانى » و « نسيم شمال » فرزند سيد احمد حسينى قزوينى ، صاحب و نويسندهء روزنامهء سياسى ، فكاهى و عاميانهء نسيم شمال و از پيشوايان شعر طنز آميز عصر جديد است . در قزوين به دنيا آمد . شش ماهه بود كه يتيم گشت و ملك و مال و خانهاش غصب شد و تنگدست گرديد . در جوانى به عتبات رفت و ظاهرا پنج سال در كربلا و نجف زيست . مهر ميهن او را به ايران آورد . در بيست و دو سالگى از قزوين به تبريز شتافت . در آن جا تحصيلات مقدّماتى را گذراند . هيئت و جغرافيا و صرف و نحو و منطق و ديگر علوم متداول را بياموخت . سپس به گيلان رفت و در رشت اقامت جست و نخستين اشعار خود را در آن جا سرود و روزنامهء نسيم شمال را در دوم شعبان 1324 ه . ق در رشت انتشار داد .
وى محبوبترين و معروفترين شاعر ملّى عهد انقلاب است . مندرجات روزنامهء نسيم شمال را كه غالبا اشعار فكاهى و انتقادى بود از آغاز تا به انجام خود مىنوشت .
او در همهء زندگانى مجرّد زيست و در پايان حيات ( از سال 1345 ه ) او را متهم به جنون كردند و بدين دستاويز سرانجام وى را به بيمارستان روانى بردند ، در حال بيمارى و تنگدستى در همان جا ، جان به جان آفرين سپرد . « 1 »
به مناسبت عيد غدير
اندرين عيد غدير اى ساقى سيمين عذار * زينهار از كف مده جام شراب خوشگوار
مست كن ما را ز عشق حيدر دلدل سوار * در فلك خيل ملك گويند هر دم آشكار
هامش
( 1 ) . سرآمدان فرهنگ و تاريخ ايران ، صص 497 - 499 .