شفايى اصفهانى ( 996 - 1037 ه . ق . )
حكيم شرف الدّين حسن بن حكيم ملّا محمّد حسين اصفهانى ، ملقّب به « حكيم شفايى » و متخلّص به « شفايى » طبيب دربار شاه عباس بزرگ و شاعر مشهور عصر صفوى است .
به قول هدايت : فضل « حكيم » را طبابت و طبابت او را شاعرى محجوب داشته است .
غزليات و هجويات دارد . مثنوى نمكدان حقيقت از اوست كه به تقليد حديقهء سنايى ساخته . همچنين بيست باب و قرابادين شفايى را در طب نوشت و مثنوى ديدهء بيدار را به نام شاه عبّاس سرود و مجمع البحرين را در برابر تحفة العراقين خاقانى به نظم آورد و مثنوى مهر و محبّت نيز از اوست .
آثار منظوم حكيم شفايى يك دست نيست . در غزلسرايى ، چون بسيارى ديگر از شعراى آن روزگار مقلّد بابا فغانى شيرازى بود . « 1 »
نقش پاى على
بعد حمد محمّد آن كه وليست * مظهر خالق و رسول عليست
روى معبود را به ديدهء جان * نپرستيد تا نديد عيان
ساختى با خدا چو بزم حضور * جامهء تن ز خود فكندى دور
در نماز آن چنان ز جا رفتى * كه دعاوار بر سما رفتى
گرد كفر از وجود خود رُفتى * هر دم اللّه اكبرى گفتى
چون هواى شكست عزّى كرد * مصطفى پاى خويش كرسى كرد
آن كه مُهر نبوّتش خوانى * نقش پاى علىست گر دانى
هامش
( 1 ) . سرآمدان فرهنگ و تاريخ ايران در دورهء اسلامى ، صص 314 - 315 .