اوحدى مراغى اصفهانى ( تقريبا حدود 673 - 738 ه . ق )
شيخ اوحد الدّين يا ركن الدين بن حسين اوحدى مراغى اصفهانى از شاعران و عارفان عهد خويش است . صاحب ديوان قصايد ، ترجيعات ، غزلها و رباعيات ، متجاوز از هشت هزار بيت ؛ ده نامه يا منطق العشاق و مثنوى جام جم كه در آذربايجان آن را سروده است . وى قسمت آخر عمر خود را همان جا به سر آورده است .
اوحدى به سبب تولّد در مراغه به « مراغهاى » يا « مراغى » و به سبب مسكن گزيدن در اصفهان به « اصفهانى » مشهور شده است . تخلّص او از لقب اوحد الدّين ابو حامد كرمانى كه به يك واسطه مريدش بوده مأخوذ است . « 1 »
از اوست :
هم كوه حلم ، هم شاخ شرع
بر كوفه و خاك على ، اى باد صبح ، ار بگذرى * آن جا به حق دوستى كز دوستان ياد آورى
خوش تحفهاى ز آن آب و گل ، بوسيده ، بردارى بدل * تا ز ان هواى معتدل پيش هواداران برى
با او بگويى : كاى ولى ، وى سرّ احسان و يلى * زان كيمياى مقبلى در ده كه جان مىپرورى
اى قبلهء روح و جسد ، وى بيشهء دين را اسد * ذات تو خالى از حسد ، نفس تو از تهمت برى
هامش
( 1 ) . سرآمدان فرهنگ و تاريخ ايران ، ص 206 .