امير حسينى هروى ( 641 تا 646 - 717 تا 719 ه . ق . )
سيد ركن الدّين حسين بن عالم حسينى غورى هروى ، متخلّص به « حسينى » و معروف به امير حسينى سادات ، عارف نامدار قرن هفتم و هشتم و از شاعران و نويسندگان ايران در آن عهد است .
مولد او « غزيو » يا « گزيو » از بلاد غور بوده است . امير حسينى بيشتر عمر خود را در هرات گذراند و سبب شهرتش به هروى ، همين درنگ طولانى وى در آن شهر است . در مورد سال تولّد وى علاوه بر تاريخهاى فوق ، مرحوم صفا سال 671 ه را در تاريخ ادبيات خود نوشتهاند .
امير حسينى در آغاز جوانى به تحصيل دانشهاى متداول زمان پرداخت . دربارهء مقام علمى و عرفانى وى ، جامى نوشته است : « عالم بوده به علوم ظاهرى و باطنى » ( نفحات الانس ، ص 605 ) و شيخ محمود شبسترى او را « بزرگى از بزرگان خراسان برشمرده است كه در اقسام هنر مشهور بوده و خرد و كلان او را بر همهء بزرگان عصر ترجيح مىدادهاند . » « 1 »
شهرت امير حسينى بيشتر به اين جهت بوده است كه وى سرايندهء پرسشهاى منظوم هجده گانهاى است كه شيخ شبسترى ، گلشن راز خود را در پاسخ به آن پرسشها سروده است . از ديگر منظومههاى او كنز الرموز ، زاد المسافرين ، سى نامه و ديوان شعر است . آثار غير منظوم او عبارتند از : 1 - طرب المجالس ، آميزهاى از نثر مسجّع و نظم 2 - نزهة الارواح كتابى به شيوهء گلستان سعدى و رسائل خواجه عبد اللّه ، مشتمل بر يك ديباچه در حمد خداوند و نعت پيامبر ( ص ) و منقبت مولا على بن ابى طالب ( ع ) و 28 فصل مانند طرب المجالس به شيوهء نثر موزون در آميخته به شعر 3 - صراط المستقيم رسالهاى كوتاه دربارهء
هامش
( 1 ) . مثنوىهاى عرفانى امير حسينى هروى ، ص 3 .