تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 391

مساهمون:

ص٣٩١

حكمت ( 172 )

ترك الذنب اهون من طلب التوبة . « رها كردن گناه آسان تر است از طلب توبه . » اين سخن حق است ، زيرا رها كردن گناه يعنى باز ايستادن از انجام دادن آن و اين كار براى كسى كه اثر گناه را بشناسد و بداند سرانجام چه خواهد شد ، آسان است و اين كار آسان تر از آن است كه آدمى در گناه بيفتد و سپس به جستجوى توبه برآيد ، چه بسا كه انگيزهء توبه پيدا نكند و بر فرض كه انگيزهء آن را بيابد ، چگونه ممكن است كه همهء شرطهاى توبه براى او جمع شود و بر انجام دادن گناه و كار زشت پشيمان شود ، آن هم نه از ترس عذاب و نه به اميد ثواب بلكه از اين جهت كه آن كار زشت است . وانگهى مثلا اگر فقط از گناه زنا كارى يا باده نوشى توبه كند ، توبه‌اش سودى نخواهد داشت كه توبه او فقط هنگامى سود بخش خواهد بود كه توبه از همهء گناهان و زشتى ها باشد و از هر گناه كه كرده است نادم باشد كه اى كاش انجام نمى داد و عزم استوار كند كه به هيچ گناهى بر نگردد ، و اگر توبه‌اش را بشكند همهء گناهان گذشته و عقابى كه بر آن مترتب است با او حساب خواهد شد نه تنها همان گناهى كه در آن مورد توبهء خود را شكسته است . و اين عقيدهء بسيارى از متكلمان است . بنابر اين شكى باقى نمى ماند كه ترك گناه به مراتب آسان تر از توبه‌اى است كه اين چنين باشد . و نظير آن است كه كسى در كارى كه ممكن است به خطر در افتد در آيد به اميد آنكه اگر خطرى پيش آيد سرانجام به گونه‌اى از آن رهايى خواهد يافت .

حكمت ( 173 )

كم من اكلة تمنع اكلات . « چه بسا يك خوردن كه از خوردن ها باز دارد »