دامنهء تأثير آثار عاشورايى
متأسفانه به جز اشعار پراكندهاى كه ملا حسين واعظ كاشفى در روضة الشهداء از او نقل مىكند ، آثار منظوم ديگرى در زمينهء مراثى عاشورا از وى در دست نيست ، و با در نظر گرفتن تاريخ درگذشت مؤلف روضة الشهداء ( - 910 ه . ق ) پيداست كه آثار ماتمى ابو المفاخر رازى در طول چهار سده بعد از او ، مورد عنايت مورخان و مقتلنويسان بوده است .
برگزيدهء آثار عاشورايى
با عنايت به مطالبى كه گذشت ، اشعار پراكندهء ماتمى او را كه در روضة الشهداء آمده نقل مىكنيم : « ترجمهء اشعار عربى عمر سعد »
مرا بخواند عبيد اللّه از ميان عرب * رسيد بر دلم از خواندنش هزار تعب
مرا امارت رى داد و گفت : حرب حسين * قبول كن كه ازو ملك راست شور و شغب
به ملك رى دل من مايل است و مىترسم * به كينه چون بكُشم پادشاه ملك ادب ؟
چگونه تيغ كشم در رخ كسى كه وراست * شجاعت و نَسب و علم و حلم و فضل و حسب ؟
سزاى قاتل او دوزخ است و مىدانم * كه اين چنين عمل آرد خداى را به غضب
ولى چو در نگرم در رى و حكومت آن * همى رود ز دلم خوف نار ذات لَهب « 1 »
* * *
منم شير دل حرّ مردم رباى * كمر بسته پيش ولىّ خداى
منم شير و ، شمشير برّان به دست * كه دارد بر شير و شمشير پاى ؟
* * *
خوشا حرّ فرزانهء نامدار * كه جان كرده بر آل احمد نثار
ز رخش تكبرّ فرود آمده * شده بر بُراق شهادت سوار
به عشق جگر گوشهء مصطفى * برآورده از جان دشمن دمار « 2 »
* * *
هامش
( 1 ) . روضة الشهداء ، چاپ اول ، ص 330 و 331 .
( 2 ) . همان ، ص 349 - 352 .