كسى كه اصلا ظاهر نيست و اثر عدل او به مردم نمىرسد . و نيز حضرت پيغمبر فرمود كه ، اسم او موافق اسم من باشد و اسم پدر او موافق اسم پدر من باشد ؛ و حال آنكه پدر او حسن نام داشته . و پدر حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عبد اللّه نام داشته . اين طايفه مىگويند كه چون مهد [ و ] يّت پسر امام حسن عسكرى بعدى تمام دارد ، از روى عقل و نقل ، پس ظاهر آن است كه مهدى شخصى باشد از اولاد حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه در آخر زمان پيدا شود ؛ و هنوز متولد نشده . اين است مذهب جماعتى بسيار از مسلمانان در باب مهدى ؛ و دلايل ايشان اينهاست كه ياد كرديم .
و جماعتى ديگر از اهل اسلام كه ايشان را اماميّه گويند بر آنند كه امام دوازدهم محمد بن الحسن العسكرى است و كنيت او ابو القاسم است . و او در وقتى كه متولد شده ، متوكّل خليفه در قصد اولاد امام حسن بوده و او را زهر داده و بعد از وفات امام حسن او چهارساله بوده ؛ و در سرداب خانهء امام حسن عسكرى او را پوشيده داشتهاند و حق تعالى او را از شرّ دشمنان نگاه داشته و محفوظ ساخته و لازم نيست كه فرزندى كه او را پوشيده دارند وجود او متواتر و مستفاض باشد و همه كس او را ببينند و بدانند ؛ چون شيعه و دوستان ايشان مىدانند كه امام حسن را پسرى بوده اسم او محمّد و به نص امام حسن ، امامت او ثابت شده و او را در سرداب خانهء امام حسن پوشيده داشتهاند ، و امام حسن فرموده كه او ؛ مظهر منتظر موعود و شيعه و دوستان او را ديدهاند ، و در هر وقت بر دوستان خود ظاهر مىكرد .
و آثار لطف او در عالم منتشر است ، چگونه منع وجود او و امامت او توان كرد ؟ امّا آنكه مىگويند كه او وفات كرده ، آن ثابت نشده و نزد شيعه حيات او و آثار او معلوم است . و امّا آنكه مىگويند مستبعد است كه شخصى هفتصد سال زنده باشد ، اين نه مستبعد است نه در عقل و نه در شرع . امّا در عقل ، زيرا كه اطبّا مىگويند كه موت ضرورى است فامّا مادام كه رطوبت غريزيه از حرارت غريزيه تحليل نيافته ، مىتواند كه شخصى زنده باشد و حق تعالى قادر است بدان كه رطوبت غريزى را در مزاج آدمى كيفيّت بدهد كه بالكلية تحليل نرود و صاحب آن مزاج سالها بازماند ، منجّمان كه
وسيلة الخادم إلى المخدوم در شرح صلوات چهارده معصوم ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 276
مساهمون: فضل الله بن روزبهان خنجى اصفهانى
ص٢٧٦