شود كه از شير بازگرفته باشند ؛ اگر در حرم كشد قيمت بچه لازم ؛ و اگر صيد از وحوش باشد در قتل خر وحشى ، گاوى لازم شود ، و اگر اشتر مرغ بود اشتر پنجساله لازم شود ؛ و اگر آهو بود گوسفندى لازم بود ؛ و اگر در حرم كشد جزاء مضاعف شود و هدى كعبه باشد ؛ و چون جنايتى كند كه بدان هدى واجب شود و احرام به عمره گرفته باشد آن را به مكه بكشد ؛ و اگر به حج گرفته باشد به منا ، و جزاء صيد به عالم و جاهل يكسان باشد ؛ و چون به عمد بكشد به اجزاء بزه حاصل شود و چون خطا بود بزه نباشد ؛ و چون قاتل آزاد بود كفارة بر نفس وى باشد ، و اگر بنده بود برسيد لازم شود ، و بر كودك كفارت نباشد و بر بزرگ لازم بود ؛ و آنكه نادم شود عقوبت آخرت از وى بيفتد و آنكه مصر باشد عقاب آخرت ازو نيفتد .
مأمون گفت : نيكو گفتى خداى ترا نيكى دهاد ، و اين حديثى دراز است .
در ذكر معجزه وى عليه السلام در سخن گفتن عصا
محمد بن العلا روايت كند از يحيى بن اكثم ، قاضى القضاة ، كه او گفت بعد از آنكه جهد تمام بكردم و چند بار با وى مناظره بكردم و محاورت و ملاطفت و طرايفى چند به وى فرستادم و از علوم آل محمد عليهم السلام ازو مىپرسيدم ، مىگفت بگويم ، به شرط آنكه پوشيد تا من زنده باشم ، بعد از موت من خود دانى .
روزى در مدينه در مسجد رسول ، صلى اللّه عليه و آله ، رفتم تا زيارت رسول ، صلى اللّه عليه و آله ، بكنم ، ابو جعفر را ، عليه السلام ، ديدم طواف قبر رسول ، صلى اللّه عليه و آله ، مىكرد مسائلى چند ازو پرسيدم جمله را [ گ 225 ] جواب داد . او را گفتم : مسألهاى مىخواهم كه بپرسم ، و شرم مىدارم .
گفت : ترا از آن خبر دهم پيش از آنكه تو سؤال كنى ، مىخواهى كه بپرسى از امام ؟