پس در متن اين حديث اختلال است . چه اگر از نبيذ شراب خرما خواهند حرام است ، و اگر آبى خواهند كه در آن خرما انداخته باشند پاك است ؛ و اين پاكى دلالت بر طهارت خمر و شراب خرما نكند . و نيز با اين همه احاديث كثيره از در مخالفت است ، چنان كه عبد الرحمن بن الحجّاج از ابى عبد اللّه عليه السّلام آورده كه مىفرمايد : قال رسول اللّه عليه السّلام الخمر من خمسة العصير « 1 » من الكرم « 2 » و النّقيع « 3 » من الزّبيب « 4 » و البتع « 5 » من العسل و المزر « 6 » من الشّعير و النّبيذ من التّمر . يعنى : كسى را به خاطر در نيايد مخصوص عنب است ؛ بلكه خمر از انگور و از عسل و از شعير و از زبيب و از خرما حاصل تواند شد .
بالجمله چون جماعتى از علماى عامه بر طهارت خمر سخن كردهاند و علماى اماميه اثناعشريه بر نجاست آن متفقاند ، اين اطناب « 7 » رفت با اينكه در اين كتاب نگارش اين گونه محاكمات روا نباشد .
هامش
( 1 ) . عصير : فشردهء انگور را گويند ( س ) .
( 2 ) . كرم : درخت انگور است .
( 3 ) . نقيع : شراب زبيب را گويند .
( 4 ) . زبيب : مويز را گويند .
( 5 ) . بتع : شراب عسل .
( 6 ) . مزر : شراب جو .
( 7 ) . اطناب : زيادهروى در سخن