گفت : قل يا ايّها الكافرون اعبد ما تعبدون . در حال جبرئيل عليه السّلام اين آيت بياورد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ
« 1 » يعنى : اى گروه گروندگان ! نزديك مشويد نماز را و حال اينكه مستان باشيد تا وقتى كه بدانيد آنچه بدان سخن مىكنيد .
اين هنگام شوايب « 2 » كدورت در خاطرها زيادت گشت . گروهى گفتند : كارى كه در نماز خلل اندازد از آن بركناره بايد رفت و جماعتى چنان به كار مىبستند كه هنگام نماز سكران و بىخويشتن نبودند . اين ببود تا آن وقت كه عتبان بن مالك انصارى جمعى از مسلمين را به ضيافت انجمن كرده ، كله شترى را از بهر خورش بريان نمود .
آن جماعت درآمدند و خمر و خورش بخوردند و مست شدند و به مفاخرت و مباهات سخن درانداختند و يكديگر را گاهى نكوهش و زمانى به ستايش آزمايش ساختند .
از ميانه سعد بن وقاص مثالب « 3 » انصار را به انشاد اشعار شعار ساخت و قصيدهاى بپرداخت . مردى از انصار استخوان لحى « 4 » كلهء شتر را كه بريان آورده بودند برگرفت و بر سر سعد كوفت ، چنان كه بشكافت و خون برفت . سعد به خدمت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله آمد و آن حكايت به شكايت برداشت . عمر بن خطّاب كه اين وقت حاضر بود ، هم دست برداشت و گفت : اللّهمّ بيّن لنا بيانا شافيا فى الخمر و خداى اين آيت مبارك فرستاد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ
« 5 » يعنى : اى گروه مؤمنان همانا خمر و قمار و بتان كه برپاى كردهاند و تيرهاى اقداح كه بدان قمار كنند پليد و نجس است از اعمال شيطان ، پس دور باشيد از آن شايد كه رستگار شويد ، همانا مىخواهد شيطان آنكه بيفكند ميان شما دشمنى و خصومت در خوردن خمر و باختن قمار و
هامش
( 1 ) . نساء ، 43 : اى مؤمنان در حال مستى به گرد نماز نگرديد ، تا زمانى كه بدانيد چه مىگوئيد .
( 2 ) . شوائب : جمع شائبه ، خيال بد و ترسآور
( 3 ) . مثالب : معايب
( 4 ) . لحى : فك اسفل
( 5 ) . مائده ، 90 ، 91 : اى مؤمنان ! شراب ، قمار ، بت و تيرهاى قرعه ، پليد و عمل شيطان است ، از آن دورى كنيد تا رستگار شويد ، شيطان مىخواهد با شراب و قمار در ميان شما عداوت و كينه ايجاد كند و شما را از ياد خدا و نماز بازدارد ، آيا خوددارى خواهيد كرد .