نفعى برايش نخواهد داشت .
نكتهء ديگرى كه در اين حديث شريف نهفته است ، سه اثر مهم « توكل » است :
اوّل - اخلاص : وقتى بنده ، فهميد كه مخلوقات هيچ نفعى و ضررى ندارند ، در نتيجه براى هيچ يك از آنها عملى انجام نمىدهد ، بنا بر اين ، انگيزهء ريا برچيده مىشود و قلبش از انحراف و كجى نجات مىيابد و طاعات و عبادات را با اخلاص انجام مىدهد .
دوّم - عزّت : وقتى فهميد غير ذات اقدس الهى ، همه محتاجند ، از آنان قطع طمع مىكند و به آنان دل نمىبندد و فقط به معبودش تكيه مىكند و لا غير .
سوّم - امنيّت : از ديگر آثار اين است كه انسان متوكل ، از مخلوقات و موذيات نمىهراسد ، چون آنها را در برابر عظمت حق هيچ مىداند و بر همين اساس است كه گاهى اوقات در احوالات برخى افراد مخلص و بندگان پاك درگاه الهى ، مىشنويم كه گذرشان به حيوانات درّنده مىافتاد ولى به آن اهميت نمىدادند ، چون يقين داشتند كه مخلوق ضررى نمىرساند ، يك حيوان درّنده در برابرشان با چيزهاى ديگر ( نظير سنگ و درخت و . . . ) فرقى نداشت .
در حديث آمده است كه حضرت امام صادق - عليه السّلام - يك وقتى وارد كوفه شدند ، هنگام برگشت ، جمعيتى از كوفه جهت بدرقه پيشاپيش حضرت ، از شهر خارج گرديدند ، در بين راه ، ناگهان به شيرى برخورد كردند . « ابراهيم ادهم » كه در بين آنان بود ، گفت : صبر كنيد تا حضرت تشريف بياورند ، آنان نيز چنين كردند ، وقتى امام - عليه السّلام - به آنان رسيد ، ماجرا را به ايشان اطلاع دادند ، حضرت به شير نزديك شدند تا جايى كه گوش شير را گرفته از وسط جاده خارجش كردند و سپس فرمودند :
232 - « اما انّ النّاس لو اطاعوا اللَّه حقّ طاعته لحملوا عليه اثقالهم »
. يعنى : « اگر مردم خدا را به آن حد كه بايد ، اطاعت مىكردند ، مىتوانستند بارهايشان را بر شير حمل كنند » .
عدة الداعي ونجاح الساعي (آيين بندگى و نيايش) (فارسى) — صفحة 162
مساهمون: ابن فهد الحلي
ص١٦٢