يعنى : « شديدترين عذاب را عالمى دارد كه از علمش بهرهاى نبرده است » .
و نيز فرمود :
152 - « تعلّموا ما شئتم ان تعلموا فلن ينفعكم اللَّه بالعلم حتّى تعملوا به ، لانّ العلماء همّتهم الرّعاية ، و السّفهاء همّتهم الرّواية » .
يعنى : « هر چه مىخواهيد بياموزيد ولى خداوند متعال در برابر عملتان به شما بهره مىرساند ، نه علمتان ، چون علما سعيشان در به كار بستن دانستههاست ولى ، بىخردان و سفيهان ، همتشان جمعآورى و نقل سخنان مىباشد » .
در رابطه با فضيلت علم و علما آيات و روايات بسيارى وارد شده منجمله :
شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ
« 1 » .
يعنى : « ذات اقدس الهى شهادت مىدهد كه و جزا معبودى نيست و ملائكه و اهل علم نيز ( اين چنين شهادت مىدهند ) » .
هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
« 2 » .
يعنى : « آيا آنان كه مىدانند با آنان كه نمىدانند برابرند ؟ » .
امام صادق - عليه السّلام - فرمود :
153 - « اذا كان يوم القيامة جمع اللَّه النّاس في صعيد و وضعت الموازين فيوزن دماء الشّهداء مع مداد العلماء فيرجّح مداد العلماء على دماء الشّهداء » .
يعنى : « وقتى روز قيامت فرا برسد ، همهء مردم در يك سرزمين جمع شده ترازوهاى سنجش اعمال نهاده مىشود ، آنگاه خونهاى شهدا را با جوهر قلم علما مىسنجند كه در اين سنجش ، جوهر قلم علما بر خونهاى شهدا برترى مىيابد » .
يكى از علما در تفسير اين حديث گفته است : « سرّ برترى اين است كه خون شهيد بعد از مرگش ، نفعى نمىرساند ، ولى جوهر قلم عالم ، پس از مرگ او ، براى ديگران نفع دارد » « 3 » .
هامش
( 1 ) سورهء آل عمران ، آيهء 18 .
( 2 ) سورهء زمر ، آيهء 9 .
( 3 ) ممكن است بتوان گفت : چون مداد علماست كه شهيد مىسازد .