ماهيت است كه در اسفار از آن عدول كرده و در اسفار ج 1 ، ص 10 چنين آورده است :
« من بهطور جدى از نظر عرفا در اعتبارى بودن وجود و اصالت ماهيت دفاع مىكردم تا آنكه خداوند مرا هدايت و راهنمايى كرد و بطور واضح بر من كشف شد كه مطلب عكس آنست يعنى وجود اصيل و ماهيت امرى اعتبارى است » . همچنين نظريهء او در وحدت وجود در اين رساله با نظريهء او در اسفار در اين باب مخالف است .
13 - رسالة القضاء و القدر ، در 90 صفحه .
14 - رسالة الواردات القلبية ، در 40 صفحه .
15 - رسالة اكسير العارفين ، در معرفت حق و يقين در 63 صفحه .
16 - رسالة حشر العوالم ، در 30 صفحه كه در حاشيهء كتاب المبدأ و المعاد صفحهء 184 نيز چاپ شده است چنان كه در حاشيهء كشف الفوائد علامهء حلى چاپ سال 1312 ه ، ص 94 به چاپ رسيده است ، گويند اين رساله همان رسالهء طرح الكونين فى شرح العالمين او است ، ولى به بهطورىكه پيداست اين رساله غير از آن است ، به دليل آنكه در اسفار ، ج 1 ، ص 10 ، مىگويد : « ما در باب وحدت وجود رسالهاى جداگانه به نام طرح الكونين نوشتهايم ولى در فصول مربوط به حشر و معاد در جزء چهارم از اسفار به اين رساله اشاره نمىكند و اگر اين رساله همان طرح الكونين او بود كه آن را پيش از اسفار نوشته ، معمولا به آن اشارهاى مىكرد .
17 - رسالة خلق الاعمال ، در 7 صفحه كه در حاشيهء كشف الفوائد نيز چاپ شده است .
18 - رسالهاى به ملا شمساى گيلانى ، اين رساله براى شمس الدّين محمد گيلانى اصفهانى از شاگردان و معاصران ملا صدرا و متوفى به سال 1098 ه ، دربارهء برخى از مسائل پيچيده و مشكل نوشته شده است . اين رساله در حاشيهء مبدأ و معاد چاپ شده است .
19 - جوابهاى مسائل سهگانهاى كه فيلسوف خواجه نصير الدّين طوسى به شمس الدّين خسروشاهى فرستاده بود . اين نيز در حاشيهء مبدأ و معاد ، ص 372 ، همچنين در حاشيهء شرح هداية ، ص 93 به چاپ رسيده است .
20 - رسالة فى التصور و التصديق ، كه به سال 1311 هجرى به قطع متوسط در 30 صفحه ، همچنين در ملحقات كتاب الجوهر النضيد علامهء حلى در منطق چاپ شده است .
21 - رسالهاى در اتحاد عاقل و معقول ، كه در ايران چاپ شده و يك نسخهء خطى آن در كتابخانهء محسنيه در نجف اشرف ضمن مجموعهاى به شمارهء 124 ، بخش هفتم ، در 35 صفحه به قطع متوسط موجود است .
22 - كسر الاصنام الجاهلية در كفر جماعت صوفيه . اين كتاب در عداد مؤلفات ملا صدرا
فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — صفحة 496
مساهمون: الشيخ عبد الله نعمة
ص٤٩٦