2 - علم طبيعى .
3 - علم الهى ، يا معرفت ربانى و حكمت الهى .
4 - علم النفس از ابتداى پيدايش تا آخرين مراحل آنكه معاد است . اين قسمت را در زمان حيات استاد خود ، ميرداماد متوفى به سال 1040 هجرى ، تأليف كرد ، زيرا در اين بخش از كتاب ، استاد خود را دعا مىكند و از خداوند براى او طول عمر مىخواهد . « 1 »
به نظر مىرسد كه اسفار را پيش از سال 1015 هجرى از تأليف كرده است ، زيرا در آخر نسخهء خطى كتاب المبدأ و المعاد كه در سال 1015 هجرى از تأليف آن فراغت يافت از اسفار نام مىبرد و نيز در مقدمهء همان كتاب ، ص 3 يادآور مىشود كه اسفار را قبل از آن تأليف كرده است .
2 - المبدأ و المعاد ، كه در 370 صفحه به قطع متوسط در سال 1314 هجرى چاپ شده و مشتمل بر دو موضوع الهيات و معاد است با بيانى متوسط كه به طريقهء اسفار نوشته است ، يعنى كوشيده است تا ميان مسلك اهل تحقيق و بحث و مسلك عرفان جمع كند و همانطورىكه قبلا بدان اشاره شد اين كتاب پس از اسفار نوشته شده است و در كتابخانهء آقاى سيد محمد مشكاة يك نسخهء خطى قديمى از آن وجود داشت كه به دانشگاه تهران هديه شد ، و شمارهء آن در كتابخانه 421 است ، و نيز در كتابخانهء « آل مظفر » در نجف اشرف نسخهاى از اين كتاب يافت مىشود كه بتاريخ 1235 هجرى نوشته شده است .
3 - الشواهد الربوبية فى المناهج السلوكية ، كتابى كوچك است كه به طريقهء عرفانى نوشته شده و به سال 1286 هجرى به قطع متوسط در 264 صفحه به چاپ رسيده است .
گويند اين كتاب آخرين تأليف او است و در اين كتاب خلاصهء آراء فلسفى ملا صدرا آمده است ، ازاينرو براى مبتديان در فلسفه شايسته است كه آن را بياموزند . يك نسخهء خطى از آن در كتابخانهء آل مظفر در نجف موجود است كه به سال 1235 هجرى نوشته شده است .
4 - اسرار الآيات و انوار البينات ، اين كتاب در بيان اسرار آيات و صنايع و حكم الهى بر طريقهء عرفان است كه آيات كريمهء قرآنى را با غالب مباحث آن منطبق ساخته است . اين كتاب به سال 1291 هجرى به قطع بزرگ در 20 صفحه چاپ شده و بعدها هم مكررا به چاپ رسيده است .
5 - المشاعر ، كه آن هم به روش عرفانى است و به سال 1315 هجرى به قطع كوچك در 108 صفحه به چاپ رسيده است . اين كتاب به طرزى بسيار زيبا و با حاشيههاى جمعى از بزرگان فلسفه چاپ شده و احمد زين الدّين احسائى بر آن ردى نوشته است .
هامش
( 1 ) - اسفار ، ج 2 ، ص 111