[ آثار ]
حمصى تاليفاتى متعدد در موضوعات مختلف دارد كه از جملهء آنهاست :
التعليق العراقى الكبير ، در علم كلام ، كه در كتابخانههاى نجف چند نسخه از آن هست ؛ و يك نسخه به خط خود اوست . اين كتاب به نام المنقذ من التقليد و المرشد الى التوحيد ناميده شده است .
المصادر ، در اصول فقه .
التبيين و التنقيح فى التحسين و التقبيح ، در علم كلام .
بداية الهداية .
نقض الموجز ، اصل الموجز ، تأليف ابو مكارم حمزة بن زهرهء حسينى حلبى متوفى به سال 585 هجرى است .
الامالى العراقية فى شرح الفصول الايلاقية .
فصول ايلاقيه مختصرى از كتاب اول از قانون ابن سينا در طب است ، كه شاگردش شرف الدّين ابو عبد اللّه محمد بن يوسف ايلاقى آن را مختصر كرده است ، و اول الامالى العراقية به طورى كه در كشف الظنون آمده چنين است . « الحمد للّه الذى اطلع من مشارق جمال حكمته . . . »
التعليق الصغير ، در علم كلام .
مشكاة اليقين فى اصول الدّين ، كه آن نيز در علم كلام است . برخى اين كتاب را به فرزندش جمال الدّين على بن محمود حمصى نسبت مىدهند . فرزند او جمال الدّين خود از علماى كلام است . از او نقل كردهاند كه در اثناى تدريس خود چنين گفت : « در خواب ديدم كه مشغول اقامهء برهان بر نفى اتحاد بارى تعالى با هريك از بندگان و مخلوقات او هستم ، چنان كه مذهب « حلولية » يا معتقدان به وحدت وجود از صوفيان بر آن است ، و همان بيان او به اين شرح است : اگر وجود خدا عين وجود خلق خود باشد ، و شكى در تعدد افراد كائنات نيست ، در اين صورت لازم مىآيد ، كه هر جزيى از اجزاى ذات بارى تعالى تقسيم شود ، در آن حال يا هر جزيى از اجزاى آن يك خداست پس لازمهاش تعدد خدايان است ، و اين كفر و شرك است ، يا اينطور نيست ، پس خدايى خدا متوقف بر اجتماع اجزاء او خواهد بود ، و اجتماع محتاج به جامع و جمعكننده است ، و آن جامع ، يا ذات اوست كه لازمهاش اين است كه قبل از خدا بودنش خدا باشد ، و اين خلف است يا غير از اوست ، در آن صورت لازمهاش اينست كه در خدايى خود بر غير متوقف باشد در اين صورت هم « ممكن » و هم « واجب » خواهد بود ، اين هم خلف است ، پس اگر اتحاد به يكى از اين صور كه گفتيم كشيده شود ، لازمهاش امر محال خواهد بود . . . » با اين حكايت كوتاه واضح مىشود كه او