عز الدّين حسن بن شمس الدّين محمد بن على مهلبى حلبى نيز در كتابى به نام الانوار البدرية فى رد شبه القدرية به رد اعور پرداخته است . « 1 »
حسن بن موسى نوبختى ابو محمد حسن بن موسى نوبختى ؟ - 310 ه ق
اين مرد بزرگترين شخصيت شيعه در قرن سوم هجرى در فلسفه و كلام و ترجمه و نقل است و در خاندان نوبخت از لحاظ فرهنگ و فضل درخشانترين چهره است . او از فيلسوفان برجسته در اسلام است و او را بايد يكى از اركان ترقى فكرى و علمى آن عصر دانست .
ابو محمد حسن نوبختى ، نامى است درخشان در ميان نامهاى بزرگان و متفكرانى كه در خدمت به علم و تعميم و توسعهء آن كوششها كردند و تاريخ از آنها ياد كرده است .
در كتب تراجم و كتب رجال او را چنين ستودهاند : « او فيلسوف و متكلم امامى ثابت - العقيدة و موثق ، بزرگ اماميه و متكلم مبرز در ميان نظيران خود در زمان خويش بوده است » . « 2 »
النديم دربارهاش گفته است : « او متكلم و فيلسوف بود و گروهى از مترجمان كتب فلسفه از قبيل ابو عثمان دمشقى و اسحاق و ثابت و ديگران به حضورش مىرسيدند و از او استفاده مىكردند . معتزليان او را از خود مىپنداشتند و « شيعيان » هم او را شيعه مىدانستند ولى او در ظاهر به طرف شيعه متمايل بود زيرا خاندان نوبخت همگى به دوستى و ولايت على بن ابى طالب و فرزندان او ( ع ) معروفند . او به جمعآورى كتاب نيز علاقهمند بود و كتابهايى به خط خود استنساخ كرده بود و او را در علم كلام و فلسفه و غيره تأليفاتى است » . « 3 »
آدم متز خاورشناس ، دربارهء او گفته است : « نوبختى مؤلف اولين كتابى است كه در بيان آراء و عقايد و شرح اديان و مذاهب مقام و موقعيتى دارد و از ناقلان و مترجمان كتابهاى يونانى به زبان عربى ، « 4 » به علاوه از علماى مبرز در هيئت و نجوم بود و در آن تأليفاتى دارد از جمله كتاب الرصد على بطلميوس است ، در بيان هيئت آسمان و زمين ، و
هامش
( 1 ) - - روضات الجنات ، ص 265
( 2 ) - تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 312
( 3 ) - الفهرست ، ص 251 - 252
( 4 ) - الحضارة الاسلامية فى القرن الرابع ، ج 1 ، ص 366 چاپ دوم .