تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — صفحة 248

مساهمون:

ص٢٤٨
رساله‌اى در تعريف علم كلام . حاشيهء برچغمينى ، در هيئت . حاشيه بر شرح شمسيه ، در منطق ، كه در مصر با حواشى ديگر شمسيه چاپ شده است . شرح خطبة الطوالع . شرح الرسالة النصيرية ، در كلام از نصير الدّين طوسى . التصوف و العرفان ، به فارسى . الرسالة القلمية . اخلاق جلالى ، به فارسى . الرسالة التهليلية ، به فارسى . رساله‌اى در جبر و اختيار ، كه آن را خلق الاعمال نيز ناميده‌اند . رساله‌اى در خواص حروف . رسالهء نور الهداية ، كه در آن تشيع خود را اعلان نموده است . رساله‌اى در توحيد . رساله‌اى در جفر ، كه آن را استكاكات حروف نيز ناميده‌اند . تفسير برخى از آيات و سوره‌هاى قرآن مثل تفسير سورهء اخلاص و تفسير آيهء كلوا و اشربوا و لا تسرفوا از سورهء اعراف ، يك نسخه از اين كتاب در كتابخانهء حضرت رضا ( ع ) در مشهد موجود است . رساله‌اى در افعال خدا ، كه به سال 903 هجرى از تأليف آن فراغت يافت . رساله‌اى در شرح رباعيات . شرح الغزل . رساله‌اى در حل جذر اصم ، شايد اين همان رسالهء او بنام حل مغالطهء جذر اصم باشد . مقصود از جذر اصم همان مغالطه‌ايست كه آن را نسبت به ابن كمونه داده‌اند و ازآن‌جهت اصم گفته مىشود كه حل آن مشكل است . مثلا گوينده‌اى مىگويد : هرآنچه امروز مىگوييم دروغ است ، درحالىكه جز همان جمله چيز ديگرى در آن روز نگفته است . عموم اين جمله شامل خود جملهء اول نيز مىشود ، بنابراين همين گفتهء او نيز دروغ است و مطابق با واقع نيست . لازمهء دروغ بودن اين گفتار اين است كه گفتار آن روز او راست باشد يعنى دروغ بودن آن سخن ، اين است كه دروغ نباشد ! و در حقيقت لازمهء اثبات حكم ، نفى همان حكم است و از وجود شىء عدم شىء ثابت مىشود درحالىكه اين لوازم باطل است . اين اشكال را علما مورد بحث قرار داده ، بحثهاى گوناگون كرده ، و رساله‌هاى متعددى در اين‌باره تأليف نموده‌اند ؛ كه از جملهء آنها رسالهء دوانى است ، چنان كه فيلسوف خفرى
فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — صفحة 248 | الشيخ عبد الله نعمة / غضبان