فارسى معادل دقيقى ندارد و يا اصطلاحات فارسى آن هنوز قبول عامه نيافته ، و از طرفى ، اين لغات بنفسه كاملا مفهوم است ، عينا استعمال شده است . على الاصول ، كوشش شده كه ، حتى الامكان ، لغات فارسى به كار برده شود ؛ ولى ، در اين راه تعصبى روا نداشته و در هر مورد كه يك لغت عربى رساتر مىنموده آن را استعمال كرده و طعن و شتم نويسندگان جوان را به جان خريده است . در ترجمهء متون مقتبس از يشتها و يسناها ، تا آنجا كه توانسته است ، از ترجمههاى دانشمند فقيد شادروان ، پورداود ، استفاده كرده ، ولى ، متأسفانه ، در اكثر موارد ، به علت عدم تطابق كامل متون ، اين امر ميسر نبوده است .
همانطور كه در آغاز اين گفتار اشاره شد ، در اين كتاب ، به علت محدود بودن صفحات ، در موارد بسيار زياد ، فقط به ذكر رئوس مطالب اكتفا شده و ، از آن گذشته ، در موارد عديدهء ديگرى هم اصولا توضيحاتى لازم مىنمود . از اينرو ، مترجم سعى كرده است كه درخور توانايى خود و با استعانت از منابع و مآخذى كه در دسترس داشته ، جهت روشن شدن ذهن خوانندگان ارجمند و بالاخص دانشجويان ، توضيحاتى بدهد و يا شواهدى را ذكر كند و ، بهرغم اين قاعده كه در كارهاى علمى براى ذكر شواهد و توضيحات استفاده از فرهنگ و دايرة المعارف جايز نيست ، از اينگونه منابع نيز سود جسته ؛ زيرا ، در اين موارد ، منظور فقط اداى توضيح مختصرى بوده كه مطلقا جنبهء تحقيق علمى ، به معناى اخص ، نداشته است . مترجم اذعان دارد كه در دو سه مورد ، ضمن اين تحشيهها ، زياد « به حاشيه رفته است » ؛ ولى ، از آنجا كه اين « حاشيه » - لااقل به زعم خود او - جالب بود ، دريغش آمد كه خوانندگان ارجمند را از آن بىبهره بگذارد . اميد است كه اين عذر نزد كرام الناس مقبول افتد .
در متن آلمانى ، يادداشتها و ارجاعات مؤلف بهصورت پانويس در زير هر صفحه آمده است ؛ ولى ، در ترجمه ، به ناچار ، مىبايست اين يادداشتها را از حواشى مترجم جدا كرد ؛ لهذا ، يادداشتهاى مؤلف ، به پيروى از نسخهء انگليسى ، در آخر هر فصل و حواشى مترجم ، به صورت پانويس ، در ذيل هر صفحه آمده است . ارقام مربوط به يادداشتهاى متن با دو هلال و ارقام مربوط به توضيحات مترجم بدون هلال نمايانده شده است .
با واجنويسى مورد استفاده در متن اصلى كاملا موافق نيست ؛ ولى ، چارهاى جز پيروى از آن نبود و ، در پارهاى موارد ، به حكم در دست نداشتن حروف لازم ( فىالمثل حروف معكوس ) ، مختصر تغييرى در آن داده شد .
در متن اصلى ، حروف اول نامهاى كوچك دانشمندان و محققان پيش از نام خانوادگى قيد شده ؛ لكن ، در ترجمه ( جز در يكى دو مورد براى رفع ابهام ) از ذكر اين حروف در متن
تاريخ ادبيات ايران از دوران باستان تا قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 6
مساهمون: يان ريپكا
ص٦