در صحاح اخبار به تواتر ايراد يافته كه : « سيّد المرسلين روز يكشنبه و دوشنبه و سهشنبه و چهارشنبه و شب پنجشنبه در مكه توقف نموده ، روز پنجشنبه ششم ذى الحجّه با طوايف برايا به منى تشريف برد و شب در آن مقام بود و روز ديگر بعد از اداى نماز بامداد - قبل از طلوع آفتاب - متوجه عرفات گشت و پس از وصول به عرفات و زوال آفتاب از وسط السّماء بر راحلهء خود نشسته به بطن وادى رفته و همچنان سواره ، خطبهاى در غايت فصاحت و بلاغت مشتمل بر بعضى احكام شريعت محتوى بر افاضت موعظه و نصيحت بر زبان وحى بيان جارى گردانيد و نماز ظهر و عصر در يك اذان و دو اقامت بگزارد . آنگاه رو به قبله دعا آورده ، در آن باب مبالغه فرمود . چون آفتاب ميل به منزل غروب نمود و آن مهر سپهر نبوت از عرفات به مروه شتافت ، نماز مغرب و عشا به يك اذان و دو اقامت ادا نمود و آن شب در آن مقام بود و نماز بامداد اول وقت گزارده ، روان شد . چون به مجمرة العقبه رسيد ، هفت سنگريزه بينداخت و در اين روز نيز در منى خطبهء بليغه خوانده ، آنچه در روز عرفه از احكام فرموده بود ، اعاده فرمود . پس به قربانگاه شتافته ، از جمله شتران قربانى آنچه امير المؤمنين از يمن آورده بود به صد مىرسيد و شصت و سه نفر 4334224 خ 0 5 خ به دست مبارك خود قربان كرد و بقيه را به امير فرمود . آنگاه سر مبارك تراشيده ، موى همايون ميان اصحاب قسمت نمود و گفت : از هر شترى قطعه گوشت در يك ديگ پخته بيارند . چون پخته آوردند ، از آن گوشت و شوربا به اتفاق امير المؤمنين تناول فرمود . بعد از آن سوار شده به مكه تشريف برده ، طواف خانه كرد و نزديك چاه زمزم رفته ، آب طلبيده بياشاميد . پس روز شنبه و يكشنبه و دوشنبه و سهشنبه در منى اقامت فرموده ، آخر روز سهشنبه به موضع بطحا آمد و سحر چهارشنبه باز به مكه رفت و پيش از طلوع صبح طواف وداع نموده ، متوجه مدينه گشت و طى مسافت مىفرمود تا به منزل غدير خم كه در نواحى جحفه است رسيد . »
در كشف الغمّه مسطور است كه : « با وجود قلّت آب و علف در آن منزل از براى نزول فرمود كه قبل از اين به حسب وحى سماوى مأمور شده بود كه امير المؤمنين را به خلافت خويش نصب فرمايد . اظهار اين صورت را جهت دريافت وقتى كه از اختلاف مأمون باشد ، در تأخير و تعويق انداخته بود . چون دانست كه از تجاوز آن مكان طوايف ايشان از موكب همايون جدا شده به طرف منازل خود خواهند رفت و ارادهء ازلى مقتضى آن بود كه تمامى آن مردم از امامت شاه ولايت وقوف يابند ، اين آيهء كريمه نازل شد :
« يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ . »
5334224 خ 0 6 خ اى رسول ، برسان چيزى كه نازل شد به سوى تو از پروردگار تو . و اگر چنين نكنى ، پس نرسانده باشى رسالت او را . حال آنكه خداى تعالى نگاه مىدارد تو را از شر مردمان