و تجارب نتوان شناخت و انّما به اخبار و نصّ از عالم الغيب به فرمان رسول صلّى اللّه عليه و آله و ائمّه عليهم السّلام بدانند و احاديث و نصوص ايشان عامّ است جملهء اوقات تكليف را .
قاعدهء شانزدهم :
ما فرق ميان امام و عصمت به يك دليل بكنيم تا دور لازم نيايد . امام و تعيين شخصى وى به قول رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و نصّ ايشان بدانيم . و وجوب امام مطلقا عام به دليل عقل بدانيم . و عصمت به دليل نقل :
« لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ »
« 1 » بدانيم . و شايد كه عصمت هم به عقل بدانند و هم به سمع . و ما را معلوم شد به عقل كه نشايد كه زمانهء تكليف از امامى خالى بود و به دليل ديگر ما را عصمت وى معلوم شد . و نيز وجود امام عليه السّلام معلوم شد من حيث انّه لطف و اللّطف واجب عقلا . و عصمت امام به آيت :
« لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ »
و به آيت :
« كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ »
« 2 » و به آيت :
« أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ »
« 3 » و اجماع است كه على عليه السّلام لم يشرك باللّه طرفة عين و وى عدالت داشت .
حاصل كه قرآن و اخبار متواتره دلالت كرد بر امامت ايشان و نيز آنچه دلالت مىكند به عصمت امام . و آنجا دور نيست ، اينجا نيز نباشد . بعضى ادلّه جملىاند و بعضى تفصيلى ، و بعضى عقلى و بعضى نقلى . پس اينجا دور لازم نيايد .
قاعدهء هفدهم : در نصوص كه وارد شد به غيبت امام عليه السّلام
عن علىّ عليه السّلام رواه كميل بن زياد : اللّهمّ انّك لا تخلّى الارض من
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) / 124 .
( 2 ) - توبه ( 9 ) / 119 .
( 3 ) - نساء ( 4 ) / 59 .