فصل دوازدهم : تشريح مهرههاى دنبالچه
دنبالچه از مهرههاى سه گانه غضروفى بدون هيچ زايده در آن تشكيل مىگردد و رشته عصب مانند مهره گردن به دليل كوچكى مهره از سوراخهاى مشترك مىرويد ، از انتهاى مهره سوم آن ( آخرين مهره ) عصب تك بيرون مىآيد . « 1 »
فصل سيزدهم گفتار پايانى : فايده پشت
در بحث از استخوانهاى پشت گفتارى متوسط بيان كرديم ، اينك بايد درباره فايده همه پشت سخن كاملى ادا نماييم ، پس مىگوييم :
همه پشت انسان به مانند استخوانى يك پارچه مىباشد كه به بهترين شكل ممكن اختصاص يافته است و آن شكل قوسى ( مستدير ) مىباشد ، زيرا دورترين شكل از آسيب پذيرى در اثر برخوردها مىباشد ، لذا ( براى تحقق اين شكل ) سرهاى زوايد خارى فوقانى به سمت پايين و سرهاى زوايد خارى تحتانى به سمت بالا خم شده تا به مهره وسط برسد ، يعنى مهره دهم ( سينهاى ) « 2 » سر زايده خارى اين مهره به دو سمت ( بالا و پايين ) خم نمىباشد تا دو خم شدگى ( زايده خارى فوقانى و تحتانى ) در آنجا با هم خوش اندام گردند .
زايده خارى مهره دهم به اعتبار طول ستون مهرهاى نه تعداد آنها ، در وسط زوايد خارى قرار دارد .
از آنجا « 3 » كه پشت ، به حركت خميدن و تا شدن به دو سمت ( جلو و عقب ) نيازمند مىباشد و اين در صورتى است كه مهره وسط به عكس جهت حركت مايل شود و بخش فوقانى و تحتانى ، موافق با جهت حركت گردش كنند و گويا دو طرف پشت تمايل به
هامش
( 1 ) نه از دو جانب بالا و پايين و نيز جلو و عقب آن مهره به دليل كوچكى و ناتوانى در پذيرش سوراخ در اين مواضع .
( 2 ) مهره دهم سينهاى در وسط ستون فقرات قرار دارد و منظور از وسط به اعتبار طول ستون مهرهاى نه تعداد مهرهها مىباشد كه از انتهاى مهرههاى گردنى ( زيرا پشت به استثناى گردن است ) شروع مىگردد و تا انتهاى مهرههاى خاجى ( مهرههاى دنبالچه غضروفى و بىزايده خارى است ) ادامه دارد .
( 3 ) در صدد بيان فايده اين كه مهره دهم سينهاى ( مهره وسط ) از وجود تكمهها ( لقمهها ) عارى مىباشد .