1 . هم جوارى با مفصل سليس ( متحرك ) ؛ 2 . هم جوارى با مفصل سخت غير ثابت ( نيمه متحرك ) ؛ 3 . هم جوارى با مفصل ثابت ( غير متحرك ) .
مفصل ثابت بر سه گونه مىباشد : الف . مركوز ؛ ب . مدروز ؛ ج . ملزق .
مفصل سليس ، مفصلى را گويند كه هر يك از دو استخوان به آسانى حركتهاى خود را انجام دهد بدون اين كه ( لازم باشد ) استخوان ديگر با آن حركت نمايد ، مانند : مفصل مچ با ساعد .
مفصل سخت غير ثابت ، مفصلى را گويند كه حركت هر يك از دو استخوان به تنهايى سخت و اندك باشد مانند : مفصل بين مچ و كف يا مفصل بين دو استخوان از استخوانهاى كف دست .
مفصل ثابت ، مفصلى را گويند كه هيچ يك از دو استخوان آن به تنهايى حركت نكند ، مانند : مفصل .
استخوانهاى جناغ « 1 »
مفصل ثابت مركوز ( مستقر ) ، مفصلى را گويند كه يكى از دو استخوان برآمدگى داشته و استخوان ديگر فرورفتگى ، و برآمدگى در آن فرورفتگى جا گرفته باشد بطورى كه در آن حركت ننمايد ، مانند دندانها كه در رويش گاه خود ثابت گرديده است .
مفصل ثابت مدروز ( دوخته ) ، مفصلى را گويند كه هر يك از دو استخوان پستى و بلندى داشته باشد مانند : اره دندانههاى استخوان در پستى آن به خوبى نظام يافته باشند چنان كه مسگرها صفحههاى مس را ( بعد از كنگرهدار نمودن ) بر هم سوار مىكنند ، به اين نوع وصل ( بين استخوانها ) شأن و درز مىگويند مانند : استخوانهاى كاسه سر .
مفصل ثابت مُلزَق ( چسبيده ) دو حالت دارد : چسبيده در طول « 2 » ، مانند : مفصل بين دو استخوان ساعد ؛ و چسبيده در عرض ، مانند : مفصل مهرههاى تحتانى از ستون فقرات ،
هامش
( 1 ) استخوانهاى هفت گانه جناغ سينه كه به يك ديگر مفصل شدهاند در صورت حركت ( به سبب تنفس ) يك پارچه حركت مىكنند .
( 2 ) در طول خط مستقيم ، مثل تركيب دو زند ساعد ( زيرين و زبرين ) كه در ابتدا و انتها با هم مفصل شدهاند .