مىباشد كه از مغز انشعاب مىيابد و در اعضاى سر ريشه گرفته است . در اين دو فايده بين مغز و دو چيز ديگر نيز مشاركت وجود دارد :
1 . فايده نسبت به رگها و شريانهاى وارد در سر از طريق اين شؤون ( منافذ ) ؛
2 . فايده نسبت به پرده ستبر سنگين كه اجزاى آن به اين شؤون ( درزها ) چسبيدهاند ، لذا از مغز جدا بوده و باعث سنگينى آن نمىگردند .
شكل طبيعى استخوان جمجمه كروى مىباشد به خاطر دو خصوصيت و فايده :
1 . نسبت به فضاى داخل سر ، و آن وسعت بيشتر شكل كروى نسبت به اشكال هندسى ديگر با خطهاى راست مىباشد هرگاه اضلاع آن برابر باشند ؛
2 . نسبت به خارج سر ، زيرا شكل كروى در برابر ضربههاى خارجى به اندازه اشكال داراى زاويه آسيب پذير نمىباشد .
يادآورى مىكنيم كه شكل سر با كروى بودن متمايل به درازا ( بيضى ) مىباشد ، زيرا رويش گاه رشتههاى عصب در طول سر قرار دارد « 1 » و بدين وسيله ( توسط اعصاب ) فشار بر مغز وارد نمىگردد ، براى استخوان سر دو برآمدگى در جلو و عقب آن قرار دارد تا از اعصاب فرود آمده به دو سو نگه دارى نمايد . « 2 »
درزهاى كاسه سر
براى اين شكل سر درزهاى سه گانه واقعى « 3 » و دو درز دروغين قرار دارد :
1 . درز تاجى « 4 » ، اين درز با استخوان پيشانى مشترك بوده ( و به صورت كمانى ) به آن مفصل شده است « 5 » ؛
هامش
( 1 ) رويش گاه رشتههاى عصب كه در طول بين مقدم و مؤخر سر هفت عدد و در عرض آن دو عدد مىباشند و به آن ازواج هفت گانه مىگويند و علاوه بر آن بطون سه گانه سر نيز در طول آن قرار دارد .
( 2 ) برآمدگى جلو سر نسبت به عقب آن بزرگتر مىباشد زيرا حواس كه در آنجا قرار دارد به محل بيشترى نياز دارد و در برآمدگى عقب سر تنها نيروى حافظه جاى دارد .
( 3 ) درز حقيقى به درزى گفته مىگردد كه دو استخوان مانند دندانههاى اره درون هم مفصل شده باشند و درز دروغين به درزى گفته مىگردد كه دو استخوان به يكديگر چسبيده باشند برخى بدان درز قشرى مىگويند .
( 4 ) اكليلى ، كرونال (CoronalSuture) .
( 5 ) درز اكليلى درست در محل قرار گرفتن تاج در سر مىباشد و دو استخوان يافوخ را با پيشانى پيوند مىدهد و از لابلاى آن بخارات بطن مقدم سر بيرون مىآيد .