5 - قتل بوسيله شىء سنگين مانند قتل بوسيله شىء برنده است .
ابو حنيفه قصاص را واجب نمىداند « 1 » ، اما خداوند فرموده است : « جان به جان » و « آزاد به آزاد » و « هر كه به ستم كشته شود به طلبكنندهء خون او قدرتى دادهايم . » « 2 »
6 - اگر در غير حرم كسى را به قتل رسانند يا عضوى از او را قطع كنند و گناهكار به حرم بگريزد ، كشته نمىشود و اندامى از او بريده نمىگردد اما در طعام و شراب بر وى سخت گيرند تا بيرون آيد و او را قصاص مىكنند .
شافعى مىگويد : در حرم يا بيرون حرم ، قصاص مىشود . « 3 »
خداوند فرموده است : « هر كس بدان داخل شود ايمن است . » « 4 » و « آيا ندانستهاند كه حرم را جاى امن مردم قرار داديم . » « 5 » و از پيامبر روايت است . « 6 » « سركشترين مردم بر خداوند كسى است كه با شخصى كه در حرم است بجنگد ( يا او را بكشد ) چنين شخصى بر سنت جاهليت خواهد بود . » فرموده پيامبر به اين معناست كه مجازات در حرم قتل محسوب مىشود و به فرمودهء رسول قاتل بر آيين جاهلى است .
7 - گوشها ديه دارند . مالك مىگويد : ديهاى وجود ندارد اما بايد خصومت را با پرداخت بهاى عادلانهاى رفع كنند . « 7 »
پيامبر ، بر اساس آنچه در كتاب عمرو بن حزم آمده فرموده است : « گوشها ديه دارند . » « 8 »
هامش
( 1 ) . الهدايه ، ج 4 ، ص 117 و 120 ؛ فضل استدلالى كرده كه مادر سوگوار را خندان مىسازد و دليل ابو حنيفه را چنين تقرير كرده كه در قتل با شىء سنگين قصد عمد ، امكان ندارد ، پس قصاص در ميان نيست . فخر رازى نيز شبيه اين استدلال را آورده است ( تفسير كبير ، ج 10 ، ص 239 ) .
( 2 ) . اسراء : 33 .
( 3 ) . تفسير خازن ، ج 1 ، ص 276 و تفسير كبير ، ج 8 ، ص 151 .
( 4 ) . آل عمران : 97 .
( 5 ) . عنكبوت : 67 .
( 6 ) . احكام القرآن ، ج 2 ، ص 22 .
( 7 ) . الفقه على المذاهب ، ج 5 ، ص 342 و بداية المجتهد ، ج 2 ، ص 352 .
( 8 ) . ابو بكر ، عمر و صحابه ديگر با استناد به اين روايت فتوى دادهاند صادر شده است . ( منتخب كنز العمال ، ج 6 ، ص 154 و 156 ) .