مالك ، تجارت را بر چنين شخصى حرام مىداند « 1 » ولى خداوند به نحو عموم تجارت را حلال دانسته « 2 » و سبب تحريم ، نماز جمعه است ، همان گونه كه پروردگار فرموده : « به ذكر خدا بشتابيد و تجارت را رها كنيد » « 3 » اما اين سبب در باره شخص مفروض ، تحقق ندارد ، پس او مىتواند تجارت كند .
63 - نمازگزار هنگام هراس مىتواند نماز را به حسب امكان خود در راهپيمايى يا سوارى بجاى آورد .
ابو حنيفه نماز خواندن در حال پيادهروى را صحيح نمىداند بلكه شخص بايد صبر كند تا جنگ به پايان برسد « 4 » .
خداوند فرموده است : « و اگر از دشمن بيمناك بوديد ، پياده يا سواره نماز كنيد . » « 5 »
64 - نماز جمعه را مطلقا مىتوان در بيابان به جاى آورد . ابو حنيفه اجازه نمىدهد و نماز را تنها در خود شهر يا مصلاى نماز عيد ، جايز مىداند « 6 » . مالك نيز محل نماز جمعه را فقط مسجد جامع مىداند . « 7 » هر دو تن با عموميت سخن خدا ، مخالفت كردهاند . « 8 »
از بررسى اين مسائل آشكار مىشود كه اماميه بيشتر از سنيان به وجوب و اهميت نماز جمعه ، باور دارند با اين همه اهل سنت ، شيعه را به ترك نماز جمعه متهم مىكنند ، زيرا شيعه اقتدا به فاسق و انجام دهنده گناهان كبيره و معتقد به نظرات باطل را ، باطل مىدانند و افزودن بر خطبهاى كه پيامبر ، صحابه و تابعان « 9 » تا زمان
هامش
( 1 ) . احكام القرآن جصاص ، ج 3 ، ص 448 ، فضل نيز به مناسبت اين مطلب را بيان كرده است .
( 2 ) . بقره : 275 .
( 3 ) . جمعه : 9 .
( 4 ) . تفسير كبير ، ج 6 ، ص 154 و تفسير الخازن ، ج 1 ، ص 182 .
( 5 ) . بقره : 239 .
( 6 ) . الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 387 و الهدايه ، ج 1 ، ص 57 .
( 7 ) . همان .
( 8 ) . مراد ، آيه 9 ، سوره جمعه است .
( 9 ) . التاج الجامع للاصول ، ج 1 ، ص 282 .