اماميه و بسيارى از جمهور بر آنند كه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
در هر سوره يكى از آيات است . ابو حنيفه در اين مطلب مخالفت ورزيده بود و بسمله را از قرآن نمىدانست و آن را در نماز نمىخواند . دليل مخالفت او روايت آحادى بود كه از پيامبر نقل مىكرد . « 1 »
بحث دوّم : اجماع
اجماع اهل مدينه حجت نيست ، زيرا شهرها دخالتى در صدق و كذب ندارند و عدالت يا بىعدالتى با صدق و كذب مرتبطند .
مالك مىگويد : اجماع ساكنان مدينه حجت است « 2 » و اين رأى او خطاست زيرا بالضروره مىدانيم كه شهرها دخالتى در تصديق رجال ندارند و خداوند فرموده است :
« گروهى از مردم مدينه نيز در نفاق اصرار مىورزند . » « 3 » و « پس چيست كه كافران به سوى تو مىشتابند ، دسته دسته از جانب چپ و از جانب راست . » « 4 » و « بعضى از ايشان تو را در تقسيم صدقات به بيداد متهم مىكنند . » « 5 »
اجماع عترت ، به رغم مخالفت جمهور ، حق و حجت است زيرا خداوند پليدى را از آنها دور گردانده و ايشان را پاكيزه كرده است : « اى اهل بيت خدا مىخواهيد پليدى را از شما دور كند و شما را پاك دارد . » « 6 » خداوند به لفظ انّما ، لام و اختصاص به صيغه ندا و با عبارت ( شما را پاك دارد ) و « پاكيزه كردنى » بر اين امر تأكيد ورزيده است .
چه شگفتآور است كه اهل سنت اجماع كسى را كه خداوند از خطا و گناه ،
هامش
( 1 ) . تفسير الخازن ، ج 1 ، ص 14 ، احكام القرآن جصاص ، ج 1 ، ص 9 ، 12 ، 13 ، و بدايه المجتهد ، ج 1 ، ص 97 .
( 2 ) . المستصفى ، ج 1 ، ص 118 .
( 3 ) . توبه : 101 .
( 4 ) . معارج : 37 - 36 .
( 5 ) . توبه : 58 .
( 6 ) . احزاب : 33 .