حسن عليه السّلام در حالى كه تازيانهاى در دست داشت به مسجد در آمد . آن قوم به سوى درها گريختند و فرياد استغاثه يا عمر سر دادند . « 1 »
قيام و شبزندهدارى در ماه رمضان به روزگار پيامبر ، مورد پذيرش ماست اما آن را انفرادى مىدانيم و تشكيل جماعت در اين مورد را انكار مىكنيم و مدعى آن را مخالف حق مىدانيم كه به رأيى خود ساخته و بدون معتقد دست يازيده است . اگر اين عمل پيشينه داشت عمر نمىگفت ، بدعت است .
اين بدعتها ، برخى از مواردى است كه جمهور بيان داشتهاند . اگر روايتهاى آنان صحيح است چگونه به چنين كسى اقتداء مىكنند و اگر دروغ گفتهاند ، گناه و بار آن بر ايشان و پيروانشان است كه دروغ را شناختهاند و روايتهاى خود را حقيقت نمايش دادهاند و آنها را واسطهاى ميان خود و خداوند ساختهاند .
ج : عيبها و خطاهايى كه جمهور از عثمان نقل كردهاند .
1 . او كسى را كه شايستگى ولايت امرى نداشت ، معتمد نبود و از او فسق و فساد آشكار گشته بود بر سر مسلمانان گماشت ، با آنكه عمر او را از اين كار باز داشته بود .
سبب اين امر حرمت خويشاوندى و زير پا نهادن حرمت دين بود . عثمان وليد بن عقبه را به كار گمارد تا شرابخوارى او ظاهر گشت . پيشتر خداوند در بارهء وى نازل ساخته بود : « آيا آن كس كه ايمان آورده مانند كسى است كه عصيان مىورزد ؟ نه برابر نيستند . » « 2 » به گفته مفسران ، مؤمن ، على و فاسق وليد است . همچنين آيه « اگر فاسقى
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج 3 ، ص 178 .
( 2 ) . سجده : 18 .
تفسير الخازن ، ج 3 ، ص 478 ، الدر المنثور ، ج 5 ، ص 178 ، السيره الحلبيه ، ج 2 ، ص 76 و شرح نهج البلاغه ، ج 2 ، ص 103 .