مىكردند ؛ اما ثمود ، ناقهء صالح را پى كردند و به خدا و پيغمبر عصر خود كفر ورزيدند و در آن سرزمين بلا نازل شد .
( 1 ) فاكهى صاحب تاريخ مكه گويد : بازارگاههاى جاهليت ، در دورهء اسلام نيز برپا بود تا آنكه در سال 129 با دستاندازى خروج كنندگان بر ضد بنى اميه ، متروك شد . آخرين بازارگاه جاهليت « سوق جامه » در زمان داود بن عيسى بن موسى عبّاسى به سال 197 متروك گرديد .
ابن الكلبى گويد : هر كس مقام والايى در قبايل داشت ، در بازار قبيله خود حاضر مىشد ؛ اما در بازار عكاظ ، همه سران و اشراف قبايل حاضر مىشدند ؛ چون بزرگترين بازارگاه عرب بود .
در حديث ديگرى آمده كه پيغمبر ( ص ) با گروهى از اصحابش راهى بازار عكاظ شدند .
زبير بن به كار از حكيم بن حزام نقل مىكند كه بازارگاه عكاظ ، از صبح اول ذىقعده آغاز مىشد و تا بيست روز ادامه داشت ، آنگاه بازار مجنه ده روز تا هلال ذيحجه و بعد بازار ذو المجاز هشت روز بود ، سپس همگان به اعمال حج مىپرداختند . احمد و غيره از جابر روايت كردهاند كه پيغمبر ( ص ) مدت ده سال در مجنه و عكاظ از حرمت زمان و مكان استفاده نموده ، تبليغ رسالت مىكرد .
( 2 )
شمشيرساز و تيرتراش
در الاصابه آمده است : خباب بن ارت در جاهليت شمشيرساز بود . در تلبيس ابليس هم آمده است كه سعد بن ابى وقاص چوبهء تير مىتراشيد .
( 3 )
گوركن
در سيرهء ابن اسحاق آمده است كه ابو عبيدة بن جراح ، گوركن اهل مكه و ابو طلحه ، گوركن و لحدساز اهل مدينه بود . در صيد الخواطر ابن الجوزى آمده است كه ابو عبيدة بن جراح و ابو طلحه گوركن بودند . در الاصابه ، در احوال ابو سعيد مقبرى آمده كه نامش كيسان و آدم با فهمى بود و عمر او را به گوركنى اهل مدينه گماشت .
( 4 )
يك نفر را براى شركت در عزادارى دينى نماينده مىنمودند
موفّق بن قدامه در الاستبصار آورده كه وقتى پيغمبر ( ص ) وفات يافت ، انصار بر در خانه جمع شدند و گفتند : ما خويش مادرى پيغمبر ( ص ) هستيم ، شما را به خدا بعضى از ما در غسل