پايان
تحقيق در روايات مهاجرت به حبشه و مقايسهء آنها ، بعضى نتايج و احتمالات پديد مىآورد ، از جمله آنكه پذيرش اصل مهاجرت براى مسلمين انتخابى اجبارى است و انگيزه آن ظلم و سختگيرى قريش ، نسبت به گرويدگان به اسلام بود . اما انگيزهء مهمتر آن است كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله بر جان اصحاب مىترسيد و پناهگاهى مىجست كه آنان بتوانند بدون بيم و در امنيت ، خدا را بپرستند و پيداست كه مجموع شرايط ، چنين جايى را داخل شبه جزيرهء عربستان نشان نمىداد و به ناچار حبشه را برگزيد ؛ زيرا كه حضرت قانع شده بود جاى مناسبى است و در قلمرو فرمانرواى آنجا ، بر كسى ستم نمىرود . اطلاعات پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله در مورد حبشه و فرمانرواى آن از حبشيان مقيم مكه يا رجال دينى حبشى سرچشمه مىگرفت .
نتيجهء ديگر اينكه مهاجرت يك يا دو بار نبود ، بلكه سه بار بود ، به عبارت ديگر استمرار داشته ، اما در سه مرحلهء جداگانه است . مهاجرت اول در نظر مورخان در رجب سال پنجم بعثت ، سپس هجرتى ديگر - كه جعفر بن ابى طالب در آن نبود - و شامل سى تن مىشود . هجرت سوم كه جعفر و همراهان او هستند ، در اواخر سال ششم يا اوايل سال هفتم بعثت ، واقع شده كه مورخان اين را هجرت دوم مىنامند .
معروف است كه مهاجران از شعيبه - بين مكه و جدّه - به راه افتادهاند ، اما اينكه در كدام بندر يا ساحل پياده شدهاند معلوم نيست . بعضى از مورخان منطقه سواكن در